‘मी भिणार नाही... असे म्हण आणि पुढे जा. तुझ्या पायाला काही टोचले असे वाटत असेल, तर ते तू स्वतः काढून टाकण्याची तयारी ठेव,’ बाबांचे हे शब्द आज रियाच्या कानात पुन्हा पुन्हा घुमत होते. रिया लहानपणापासूनच हळव्या मनाची मुलगी होती. अभ्यासात ती खूप हुशार होती, प्रत्येक गोष्ट मन लावून करायची; पण मनाच्या एका कोपऱ्यात नेहमीच एक भीती दडलेली असायची. रिया चार वर्षांची असतानाच तिची आई देवाघरी गेली होती. तेव्हा तिला मृत्यू म्हणजे काय, हे कुठे समजत होते? तिला एवढेच वाटायचे की आई कुठेतरी गेली आहे आणि एक दिवस खूप साऱ्या वस्तू घेऊन परत येईल, म्हणून ती रोज दाराकडे पाहायची. "बाबा, आई आज येणार का?" असे तिने विचारल्यावर बाबा तिच्या डोक्यावरून हात फिरवत फक्त "लवकरच..." एवढेच म्हणायचे. पण आई कधीच परत आली नाही.
काळ पुढे सरकत गेला आणि रियाचे बालपण मोठे होत गेले. काही वर्षांनी बाबांनी दुसरे लग्न केले आणि रियाला नवीन आई मिळाली. सुरुवातीला "ही आई मला आवडेल का?" अशी भीती तिला वाटली होती, पण तिची ही भीती हळूहळू कमी झाली. नवीन आई मनाने चांगली होती, ती रियाची काळजी घ्यायची, तिच्यासाठी आवडीचे पदार्थ बनवायची आणि तिचे केसही विंचरायची. पण ती थोडी कडकही होती. रिया एखादी गोष्ट चुकीची करत असेल तर आई तिला रागवायची आणि "रिया, प्रत्येक वेळी घाबरून मागे हटायचे नसते, स्वतःचे काम स्वतः करायला शिक आणि कुणी जवळ नसले तरी योग्य ते करण्याचे धाडस ठेव," असे बजावायची. कधी कधी रियाला वाटायचे की आई मला एवढे का रागावते? पण बाबा तिची समजूत घालत म्हणायचे, "बाळा, तुझी आई तुला कठोर बनवू पाहते आहे. जगात प्रत्येक वेळी बाबा तुझ्या सोबत असतीलच असे नाही, म्हणून तुला स्वतःच्या पायावर उभे राहायला शिकले पाहिजे." आणि मग बाबा तिला नेहमी "मी भिणार नाही, असे म्हण आणि पुढे जा," हे एकच वाक्य सांगायचे. हळूहळू रियाने त्या वाक्याला आपल्या मनाचा आधार बनवले.
एक दिवस शाळेतून परतताना रियाच्या मैत्रिणीने तिला वक्तृत्व स्पर्धेबद्दल सांगितले. रियाला बोलायला आवडायचे, पण अनेक मुलांसमोर उभे राहून बोलण्याची तिला खूप भीती वाटायची, म्हणून "मी नाही जाणार," असे ती म्हणाली. घरी आल्यावर बाबांना हे कळले तेव्हा ते हसले आणि त्यांनी "का नाही जाणार?" असे विचारले. रियाने सगळ्यांसमोर बोलायला भीती वाटत असल्याचे सांगताच बाबांनी "मग तुझी भीती तुझ्यापेक्षा मोठी आहे का?" असा प्रश्न केला. रियाने गप्प बसून "नाही" असे उत्तर दिले, तेव्हा बाबांनी विचारले "मग?" यावर रिया हळूच "मी भिणार नाही," असे म्हणाली. बाबांनी तिच्या पाठीवर हात ठेवून "बस! एवढेच हवे होते," असे म्हणत तिला प्रोत्साहन दिले.
रिया स्पर्धेची तयारी करू लागली. पहिल्या दिवशी ती आरशासमोर बोलली, दुसऱ्या दिवशी बाबांसमोर आणि तिसऱ्या दिवशी आईसमोर बोलली. आईनेही तिची चूक दाखवत, "इथे आवाज थोडा स्पष्ट कर, इथे थांबून बोल, घाबरू नकोस, तू हे करू शकतेस," असे सांगून तिच्या चुका दुरुस्त केल्या. रिया आश्चर्याने आईकडे पाहत होती, कारण तिला पहिल्यांदाच जाणवले की आई तिच्यावर रागावत नव्हती, तर तिला तयार करत होती.
स्पर्धेचा दिवस उजाडला आणि रियाचे नाव पुकारले गेले. ती व्यासपीठावर गेली तेव्हा समोर कितीतरी मुले आणि शिक्षक बसले होते. तिचे हात थरथरत होते आणि मन "परत खाली जा" असे सांगत होते. तेवढ्यात तिला बाबांचे "मी भिणार नाही... असे म्हण आणि पुढे जा" हे शब्द आठवले. तिने डोळे मिटले, एक दीर्घ श्वास घेतला आणि स्वतःशी "मला भ्यायचं नाही!" असे म्हणाली. तिने बोलायला सुरुवात केली. पहिल्या दोन वाक्यांनंतर तिची भीती कमी झाली आणि मग तिचा आवाज आत्मविश्वासाने भरला. तिने आपले भाषण पूर्ण करताच सभागृहात टाळ्यांचा कडकडाट झाला.
रियाच्या डोळ्यांत आनंदाश्रू आले, ती जिंकली होती. पण तिच्यासाठी खरे यश बक्षीस नव्हते, तर तिने आज स्वतःच्या भीतीवर विजय मिळवला होता. घरी आल्यावर तिने बाबांना मिठी मारून "बाबा, मी जिंकले!" असे सांगितले. बाबा म्हणाले, "हो बाळा, पण तू फक्त स्पर्धा जिंकली नाहीस, आज तू स्वतःला जिंकलीस." आईनेही तिच्या डोक्यावरून हात फिरवत "आता कळले का, मी तुला कधी कधी का रागवायचे?" असे विचारले, तेव्हा रिया हसून "हो आई, मला मजबूत बनवण्यासाठी!" असे म्हणाली आणि आईने तिला जवळ घेतले.
त्या दिवसापासून रियाने भीतीला आपला शत्रू न मानता तिला सामोरे जाणे शिकले. भीती असणे चुकीचे नाही, पण भीतीमुळे थांबून जाणे चुकीचे आहे, ही गोष्ट तिला कायमची समजली. आणि जेव्हा जेव्हा एखादे कठीण काम तिच्यासमोर येई, तेव्हा ती स्वतःशीच म्हणायची, "मला भ्यायचं नाही... मला पुढे जायचं आहे!"
बोध : भीती प्रत्येकाच्या मनात असते; पण धैर्य म्हणजे भीती नसणे नव्हे, तर भीती असूनही योग्य पाऊल पुढे टाकणे होय. स्वतःवर विश्वास ठेवा आणि प्रयत्न करत राहा.
