चेन्नई : भारतीय देशांतर्गत क्रिकेटमधील अत्यंत प्रतिष्ठित मानल्या जाणाऱ्या दुलीप ट्रॉफीच्या अंतिम सामन्यात ईस्ट झोन संघाने चमकदार कामगिरी करत तब्बल १३ वर्षांनंतर पुन्हा एकदा विजेतेपद आपल्या नावावर केले. चेन्नईच्या प्रसिद्ध एम. ए. चिदंबरम स्टेडियमवर दक्षिण झोनविरुद्ध खेळला गेलेला हा अंतिम सामना अनिर्णीत राहिला, परंतु पहिल्या डावाच्या भक्कम आघाडीच्या बळावर ईस्ट झोनला विजेते घोषित करण्यात आले. कर्णधार ईशान किशनचे ऐतिहासिक द्विशतक आणि संघातील इतर खेळाडूंच्या अष्टपैलू कामगिरीच्या जोरावर ईस्ट झोनने हा ऐतिहासिक विजय साकारला. या विजयामुळे २०१२-१३ च्या हंगामापासून विजेतेपदासाठी चाललेला १३ वर्षांचा दुष्काळ संपला.
अंतिम सामन्याच्या पहिल्या दिवसापासूनच ईस्ट झोनने सामन्यावर आपले पूर्ण नियंत्रण प्रस्थापित केले होते. नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेत ईस्ट झोनच्या फलंदाजांनी चेन्नईच्या संथ खेळपट्टीवर धावांचा डोंगर उभा केला. सलामीवीर अभिमन्यू ईश्वरनच्या ठोस खेळानंतर मधल्या फळीतील फलंदाजांनी परिस्थितीचा पुरेपूर फायदा घेतला. कर्णधार इशान किशनने एक बाजू लावून धरत दक्षिण झोनच्या गोलंदाजांची अक्षरशः धुव्वा उडवला. पहिल्या डावात ईस्ट झोनने सर्वबाद ७०८ धावांचा डोंगर उभा केला.
या विशाल आव्हानाचा पाठलाग करताना दक्षिण झोनचा पहिला डाव ३३६ धावांवर आटोपला, ज्यामुळे ईस्ट झोनला तब्बल ३७२ धावांची निर्णायक आणि प्रचंड मोठी आघाडी मिळाली. दक्षिण झोनचा कर्णधार तिलक वर्माने झुंज देताना ९९ धावांची महत्त्वपूर्ण खेळी केली, परंतु त्याला दुसऱ्या बाजूने अपेक्षित अशी साथ लाभू शकली नाही. यानंतर ईस्ट झोनने आपल्या दुसऱ्या डावातही संयमी फलंदाजी करत संघाची आघाडी ५०० धावांच्या पुढे नेली आणि दक्षिण झोनला सामन्यात पुनरागमन करण्याची कोणतीही संधी दिली नाही. गोलंदाजीत वेगवान गोलंदाज मुकेश कुमार आणि अनुभवी मोहम्मद शमी यांनी दोन्ही डावांत शिस्तबद्ध मारा करत दक्षिण झोनच्या फलंदाजांना बांधून ठेवले.
या संपूर्ण सामन्याचे मुख्य आकर्षण ठरले ते कर्णधार ईशान किशनची संस्मरणीय २७० धावांची खेळी. अत्यंत आक्रमक डाव्या हाताचा फलंदाज असणाऱ्या ईशानने सुरुवातीपासूनच संयम आणि आक्रमकता यांचा सुरेख मेळ घातला. आपल्या या विक्रमी खेळीदरम्यान त्याने अत्यंत दिमाखात द्विशतक पूर्ण केले. या ऐतिहासिक कामगिरीसह ईशान किशन दुलीप ट्रॉफीच्या अंतिम सामन्यात द्विशतक झळकावणारा ईस्ट झोनचा पहिलाच फलंदाज ठरला आहे, तसेच दुलीप ट्रॉफीच्या फायनलमध्ये द्विशतक करणारा तो पहिलाच कर्णधार-यष्टीरक्षक बनला आहे.
ईशानला या विक्रमी प्रवासात सहकाऱ्यांची उत्तम साथ लाभली. सलामीवीर अभिमन्यू ईश्वरनने ७२ धावांची सुरेख खेळी केली, तर १५ वर्षीय युवा सनसनाटी फलंदाज वैभव सूर्यवंशीने ४४ धावांची धडाकेबाज सुरुवात करून दिली. पदार्पण करणारा शिखर मोहनने ८५ धावांची मौल्यवान भर घातली, तर यष्टीरक्षक-फलंदाज कुमार कुशाग्रने दुसऱ्या डावात झटपट शतक (१०१ धावा) झळकावत संघाची धावसंख्या साडेसातशेच्या जवळ पोहोचवली. या सांघिक खेळीमुळेच ईस्ट झोनचा विजय सुकर झाला.
या विजयामुळे ईशान किशनच्या कसोटी आणि प्रथम श्रेणी क्रिकेटमधील पुनरागमनाला अधिक बळकटी मिळाली आहे. या सामन्यादरम्यान इशानने प्रथम श्रेणी क्रिकेटमध्ये आपल्या ४ हजार धावांचा टप्पाही पूर्ण केला. संपूर्ण स्पर्धेत मुकेश कुमार, शहाबाज अहमद आणि अनुकूल रॉय यांच्या सातत्यपूर्ण कामगिरीने ईस्ट झोनला एक अव्वल विजेता बनवण्यात मोलाची भूमिका बजावली.
या संपूर्ण दुलीप ट्रॉफी स्पर्धेत १५ वर्षांच्या युवा फलंदाज वैभव सूर्यवंशीने आपल्या फलंदाजीसोबतच इतर अनेक कौशल्यांनी आणि विक्रमांनी संपूर्ण क्रिकेट जगताचे लक्ष वेधून घेतले. त्याच्या कामगिरीतील काही प्रमुख क्षण खालीलप्रमाणे आहेत:
सेंट्रल झोनविरुद्धच्या अत्यंत चुरशीच्या उपांत्य सामन्यात २६६ धावांच्या लक्ष्याचा पाठलाग करताना वैभवने विक्रमी खेळी केली. ५७ वर्षे जुना विक्रम मोडीत काढत तो दुलीप ट्रॉफीच्या इतिहासात अर्धशतक झळकावणारा सर्वात तरुण फलंदाज ठरला. या दबावाच्या सामन्यात त्याने केवळ शानदार ९२ धावा केल्या नाहीत, तर अभिमन्यू ईश्वरनसोबत मिळून १६१ धावांची ऐतिहासिक शतकी भागीदारी रचली.
दुलीप ट्रॉफीच्या अंतिम सामन्याच्या पहिल्या दिवशी मैदानवर एक रंजक प्रसंग घडला. ईस्ट झोनचा उपकर्णधार असणारा वैभव सूर्यवंशी फलंदाजी करत असताना, दक्षिण झोनचा कर्णधार तिलक वर्माने त्याच्याशी मजेशीर शैलीत संवाद साधत स्लेजिंग केली. तिलक म्हणाला, क्या यार ये व्हॉइस-कॅप्टन? यावर मैदानावर एक हलकीफुलकी चर्चा रंगली. विशेष म्हणजे, या संभाषणांनंतर लगेचच तिलकने आपला मुख्य वेगवान गोलंदाज मोहम्मद सिराजला गोलंदाजीसाठी बोलावले. परंतु, आत्मविश्वासाने खेळणाऱ्या वैभवने त्या षटकात सिराजच्या गोलंदाजीवर सलग दोन चौकार आणि एक षटकार ठोकला. आपल्या या धमाकेदार प्रत्युत्तरानंतर वैभवने मिश्किल हसत तिलक वर्माकडे पाहिले, आणि षटकात १४ धावा कुचल्या गेल्यानंतर तिलकाला तत्काळ सिराजला गोलंदाजीतून काढून घ्यावे लागले.
डीआरएस मधील अचूकता
या संपूर्ण स्पर्धेत वैभवने केवळ फलंदाजी आणि गोलंदाजीच नव्हे, तर ‘डीआरएस’ कॉल घेण्याबाबतची त्याची अचूक समज उपस्थितांना थक्क करून सोडली. अंतिम सामन्याच्या सहाव्या षटकात मुकेश कुमारच्या गोलंदाजीवर फलंदाजाच्या बॅटची कडा घेऊन चेंडू थेट यष्टीरक्षक कुमार कुशाग्रच्या हातात गेला. पंच मात्र अजिबात उत्सुक नव्हते. परंतु स्लिपमध्ये उभा असलेला १५ वर्षांचा वैभव आणि कुशाग्र यांना खात्री होती की चेंडूने बॅटची कडा स्पर्श केला आहे. वैभवच्या वारंवार आग्रहामुळे कर्णधार इशान किशनने अखेर रिव्ह्यू घेण्याचा निर्णय घेतला. आणि जेव्हा रिप्ले पाहिला गेला, तेव्हा अल्ट्राएजमध्ये स्पष्ट स्पाइक दिसून आला, ज्यामुळे पंचांचा निर्णय बदलावा लागला. याआधी उपांत्य फेरीतही असाच एक चमत्कार पाहायला मिळाला होता. सेंट्रल झोनविरुद्धच्या सामन्यात जेव्हा इशान किशन दुखापतीमुळे मैदान सोडल्याने वैभव उपकर्णधार म्हणून मैदान सांभाळत होता, तेव्हा ४० व्या षटकात मुकेश कुमारच्या चेंडूवर आर्यन जुयाल (४६ धावा) बाद झाल्याचा संशय होता. पंचांनी तो बाद दिला नव्हता. परंतु, अवघ्या ३ सेकंद बाकी असताना वैभवने हुशारीने रिव्ह्यू घेण्याचा सल्ला दिला आणि अल्ट्राएजने तो चेंडू बॅटला लागल्याचे स्पष्ट करत मोठा बळी मिळवून दिला.
वैभव सूर्यवंशीची गोलंदाजीत चमक
वैभव सूर्यवंशी त्याच्या स्फोटक फलंदाजीसाठी जगभर प्रसिद्ध आहे, परंतु त्याच्याकडे गोलंदाजीचेही अप्रतिम कौशल्य दडलेले आहे. नॉर्थ ईस्ट झोनविरुद्धच्या क्वार्टर फायनल सामन्यात त्याला अनपेक्षितपणे गोलंदाजीसाठी आणण्यात आले. या १५ वर्षांच्या तरुण खेळाडूने आपल्या पहिल्याच षटकात चमत्कार करत सलग ४ चेंडूत २ बळी टिपले आणि नॉर्थ ईस्ट झोनची अवस्था ७५ बाद ५ वरून ७९ बाद ७ अशी बिकट केली.