ब्युनोस आयर्स : फुटबॉल विश्वाचा महामेरू आणि अर्जेंटिनाचा महान खेळाडू लिओनेल मेस्सीने आंतरराष्ट्रीय फुटबॉलमधून अधिकृतपणे निवृत्ती जाहीर केली आहे. दोन दशकांच्या (२० वर्षे) प्रदीर्घ, संघर्षमय आणि यशोउतुंग कारकिर्दीनंतर ३९ वर्षीय मेस्सीने राष्ट्रीय संघाला अलविदा म्हटले आहे. नुकत्याच पार पडलेल्या २०२६ च्या फिफा विश्वचषकाच्या अंतिम सामन्यात स्पेनकडून झालेल्या पराभवानंतर, म्हणजेच २१ जुलै रोजीच त्याने आपल्या निवृत्तीचा संदेश लिहून ठेवला होता. आपल्या वडिलांच्या प्रकृतीशी आणि वैयक्तिक घडामोडींशी निगडित बाबींवर विचार केल्यानंतर, आता आंतरराष्ट्रीय कारकिर्दीला पूर्णविराम देण्याची हीच योग्य वेळ असल्याचे त्याने स्पष्ट केले आहे. मेस्सीच्या या निवृत्तीने जगभरातील करोडो फुटबॉलप्रेमींच्या डोळ्यात पाणी आणले असून, क्रीडा विश्वात एका युगाचा अंत झाल्याची भावना व्यक्त होत आहे.
आपल्या निवृत्तीच्या घोषणेत मेस्सी अत्यंत भावूक झालेला दिसला. चाहत्यांच्या नावाने लिहिलेल्या संदेशात तो म्हणाला, विश्वचषक अंतिम सामन्यापासून आणि त्यानंतर यावर खूप विचार केल्यानंतर, मी सर्वांना सांगू इच्छितो की मी राष्ट्रीय संघातून निवृत्ती घेत आहे. हा निर्णय घेताना माझ्या मनाला वेदना झाल्या आणि आजही होत आहेत, परंतु मला समजले आहे की हाच योग्य क्षण आहे.
तो पुढे म्हणाला, मी शपथ घेऊन सांगतो की मी नेहमीच सर्वस्व दिले आहे. केवळ गेल्या काही वर्षांत जेव्हा आपण सर्वकाही जिंकलो तेव्हाच नव्हे, तर त्याआधीही मी प्रत्येक क्षणी लढलो. या जर्सीसाठी मी माझे प्राण पणाला लावले, जेणेकरून प्रत्येक अर्जेंटिनाश्रयी नागरिकाला आपल्या देशवासी असल्याचा अभिमान वाटावा आणि त्यांना आनंद देता यावा.
नवीन पिढीसाठी मार्ग मोकळा करताना तो म्हणाला की, आता संघात अनेक तरुण खेळाडू आले आहेत ज्यांना देशाचे प्रतिनिधित्व करण्याची संधी मिळायला हवी. "माझ्याकडे आता देण्यासाठी काहीही उरलेले नाही, मी माझे सर्वस्व दिले आहे. मी शांत आणि अभिमानाने निरोप घेत आहे, असे मेस्सीने नमूद केले.
२००५ ते २०२६: एक खडतर पण सुवर्ण प्रवास
लिओनेल मेस्सीच्या आंतरराष्ट्रीय प्रवासाची सुरुवात २००५ मध्ये झाली. कारकिर्दीच्या सुरुवातीला बार्सिलोना क्लबसाठी अभूतपूर्व यश मिळवणारा मेस्सी, राष्ट्रीय संघाकडून मात्र हवी तशी कामगिरी करू शकत नाही, अशी मोठी टीका सहन करावी लागत होती. महान खेळाडू दिएगो मॅराडोना यांच्याशी त्याची होणारी सततची तुलना आणि अवाजवी अपेक्षांचे ओझे त्याच्या पाठीवर होते. २०१४ ते २०१६ हा काळ त्याच्यासाठी अत्यंत नैराश्याचा ठरला. २०१४ च्या विश्वचषक अंतिम सामन्यात जर्मनीकडून झालेला पराभव आणि २०१५ व २०१६ च्या कोपा अमेरिका फायनलमधील सलग पराभवांमुळे मेस्सी मानसिकदृष्ट्या खचला होता.
विशेषतः २०१६ च्या कोपा अमेरिका फायनलमध्ये चिनी संघाविरुद्ध पराभव झाल्यानंतर त्याने तडकाफडकी आंतरराष्ट्रीय फुटबॉलमधून निवृत्तीची घोषणा केली होती. मात्र, चाहत्यांच्या आणि देशवासीयांच्या प्रचंड दबावामुळे व आग्रहामुळे त्याने आपला निर्णय मागे घेतला आणि तो पुन्हा अर्जेंटिनाच्या जर्सीत मैदानात उतरला. हा निर्णय अर्जेंटिनाच्या फुटबॉल इतिहासाला कलाटणी देणारा ठरला.
अखेर स्वप्नपूर्ती: कोपा अमेरिका ते विश्वविजेतेपद
२०१६ मधील दुःखद निवृत्तीनंतर पुनरागमन करणाऱ्या मेस्सीने अर्जेंटिनाला अखेर विजयाच्या मार्गावर आणले. २०२१ च्या कोपा अमेरिका स्पर्धेत अंतिम सामन्यात ब्राझीलचा पराभव करत त्याने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आपले पहिलेवहिले मोठे विजेतेपद पटकावले. ब्राझीलच्या 'माराकाना' स्टेडियमवर मिळालेला हा विजय मेस्सीच्या कारकिर्दीला कलाटणी देणारा ठरला. यानंतर २०२२ च्या 'फाइनलिसीमा' सामन्यात इटलीचा पराभव करत अर्जेंट्युनियन संघाने वर्चस्व सिद्ध केले. आणि मग आला तो ऐतिहासिक क्षणकतार येथे पार पडलेला २०२२ चा फिफा विश्वचषक! संपूर्ण स्पर्धेत जादुई खेळ करत मेस्सीने ७ गोल आणि ३ असिस्ट नोंदवले. फ्रान्सविरुद्धचा अंतिम सामना फुटबॉल इतिहासातील सर्वोत्कृष्ट सामना मानला जातो, ज्यामध्ये पेनल्टी शूटआउटवर विजय मिळवत मेस्सीने अखेर तो सुवर्ण चषक उंचावला जो त्याच्या दिमाखदार कारकिर्दीत अपूर्ण होता. या विजयाने मेस्सीला थेट फुटबॉलच्या पंथार्धात अमर केले. यानंतर २०२४ मध्ये त्याने पुन्हा एकदा कोपा अमेरिका विजेतेपद कायम राखत संघाचे नेतृत्व यशस्वीरीत्या पार पाडले.
२०२६ चा विश्वचषक आणि अखेरचा अध्याय
वयाच्या ३९ व्या वर्षीही मेस्सीने २०२६ च्या विश्वचषकात अर्जेंटिनाच्या आक्रमणाचे नेतृत्व केले. गतविजेता म्हणून मैदानात उतरलेल्या अर्जेंटिनाला अंतिम फेरीत नेण्यात त्याची भूमिका महत्त्वाची ठरली. मात्र, अंतिम फेरीत स्पेनविरुद्ध अतिशय चुरशीच्या सामन्यात अतिरिक्त वेळेत (एक्स्ट्रा टाईम) १-० ने पराभव पत्करावा लागल्याने अर्जेंटिनाचे सलग दुसरे विश्वचषक जिंकण्याचे स्वप्न भंगले. हा सामना त्याच्या आंतरराष्ट्रीय कारकिर्दीचा अखेरचा सामना ठरला.
विक्रमांचे अखंड साम्राज्य
लिओनेल मेस्सीने आपल्या दोन दशकांच्या कारकिर्दीत वैयक्तिक आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर असे काही विक्रम प्रस्थापित केले आहेत, जे मोडणे आगामी काळात कोणाही खेळाडूसमोर मोठे आव्हान असेल.
बॅलन डी'ऑर विक्रम: फुटबॉल विश्वाचा सर्वात प्रतिष्ठित वैयक्तिक पुरस्कार मानला जाणारा ‘बॅलन डी'ऑर’ मेस्सीने विक्रमी ८ वेळा (२००९, २०१०, २०११, २०१२, २०१५, २०१६ नाही तर २०१९, २०२१ आणि २०२३) पटकावला आहे.
कॅलेंडर इयरमधील सर्वाधिक गोल: २०१२ मध्ये बार्सिलोना आणि अर्जेंटिनासाठी खेळताना त्याने एकाच वर्षात तब्बल ९१ अधिकृत गोल नोंदवत गर्ड मुलर यांचा जुना विक्रम मोडला होता.
क्लब आणि लीग विक्रम: एफसी बार्सिलोना क्लबसाठी खेळताना ६७२ गोल, ला लीगा मध्ये सर्वाधिक ४७४ गोल आणि सर्वाधिक ३६ हॅटट्रिक नोंदवण्याचा अद्भुत विक्रम त्याच्या नावावर आहे.
आंतरराष्ट्रीय विक्रम: फिफा विश्वचषकात सर्वाधिक सामने खेळण्याचा आणि अर्जेंटिनाकडून विश्वचषकात सर्वाधिक वेळा कर्णधारपद भूषवण्याचा विक्रम त्याच्याकडे आहे.
गोल्डन बॉल: फुटबॉल इतिहासात दोनदा (२०१४ आणि २०२२) फिफा विश्वचषकाचा 'गोल्डन बॉल' जिंकणारा तो जगातील एकमेव खेळाडू आहे.
सर्वाधिक गोल: अर्जेंटिनाच्या राष्ट्रीय संघासाठी सर्वाधिक १२५ आंतरराष्ट्रीय गोल नोंदवून त्याने गॅब्रिएल बातिस्टुटाचा विक्रम मागे टाकला.
चाहत्यांसाठी भावनिक संदेश
आपल्या निवृत्तीच्या निवेदनाच्या शेवटी मेस्सीने कुटुंबिय, प्रशिक्षक, सहकारी खेळाडू आणि जगभरातील चाहत्यांचे आभार मानले. तो म्हणाला, "मी आतून तुम्हाला साथ देताना खूप मिस करेन. पण आता मी तुमच्यापैकीच एक बनेन आणि बाहेरून नेहमी चांगल्या व वाईट काळात संघाला पाठिंबा देत राहीन. मला अर्जेंटिनात जन्म दिल्याबद्दल देवा तुझे खूप आभार. या शब्दांत त्याने आपल्या निवृत्ती संदेशाची सांगता केली. एका सामान्य मुलापासून ते जगातील सर्वोत्तम फुटबॉलपटू बनण्यापर्यंतचा मेस्सीचा हा प्रवास प्रेरणादायी राहिला आहे. टीका, अपयश, अश्रू आणि त्यानंतर मिळालेला विश्वविजेतेपदाचा सर्वोच्च आनंद या सर्व गोष्टींचा अनुभव घेतलेला मेस्सी आता चाहत्यांच्या गराड्यातून बाहेर पडत संघाचा सर्वात मोठा 'सुपर फॅन' बनून मैदानाच्या बाहेर उभा राहणार आहे. त्याच्या या निवृत्तीने एका सुवर्णकाळाचा पडदा पडला असला, तरी फुटबॉल विश्वात मेस्सीचे नाव अजरामर राहील. 'टेक रेस्ट, लिओ! यू हॅव बीन मॅजिकल!'