अधिकृत अन्सर कीनुसार ७०२ गुण मिळवणाऱ्या विद्यार्थिनीला मिळाले अवघे ८७ गुण

पुणे : देशातील वैद्यकीय प्रवेशासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाणारी 'नीट-यूजी २०२६' परीक्षा आणि त्याभोवती निर्माण झालेले वादाचे वलय संपण्याचे नाव घेत नाही आहे. सुरुवातीला लागलेले पेपरफुटीचे गालबोट आणि त्यानंतर २१ जून रोजी घेण्यात आलेल्या पुनर्परीक्षेच्या निकालानंतर आता गुणांमध्ये कमालीची तफावत असल्याचा एक नवा आणि तितकाच गंभीर प्रकार समोर आला आहे. १६ जुलै रोजी राष्ट्रीय परीक्षा संस्थेने (एनटीए) जाहीर केलेल्या निकालानंतर महाराष्ट्रभरातून, विशेषतः पुणे आणि बीड जिल्ह्यातून विद्यार्थ्यांनी गुणांमध्ये प्रचंड गोंधळ असल्याचा आरोप केला आहे. यामुळे राष्ट्रीय स्तरावर परीक्षा घेणाऱ्या 'एनटीए'च्या एकूणच विश्वासार्हतेवर आणि पारदर्शकतेवर पुन्हा एकदा मोठे प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे.
या संपूर्ण प्रकरणाचे गांभीर्य पुण्यातून समोर आलेल्या आर्यन चव्हाण या विद्यार्थ्याच्या उदाहरणावरून स्पष्ट होते. पुनर्परीक्षेचा निकाल जाहीर होण्यापूर्वी एनटीएने प्रसिद्ध केलेल्या अधिकृत 'अन्सर की'च्या आधारे आणि १३ जुलै रोजी संकेतस्थळावर उपलब्ध करून दिलेल्या ओएमआर उत्तरपत्रिकेनुसार आर्यनला ७२० पैकी ७०७ गुण मिळत असल्याचे स्पष्ट झाले होते. या गुणांच्या आधारे त्याला देशातील नामांकित वैद्यकीय महाविद्यालयात प्रवेश मिळणे सहज शक्य होते. मात्र, १६ जुलै रोजी जेव्हा अंतिम निकाल समोर आला, तेव्हा त्याच्या स्कोअर कार्डवर ७०७ ऐवजी केवळ २१७ गुण दाखवण्यात आले. हा बदल केवळ धक्कादायक नसून एका गुणवंत विद्यार्थ्याच्या संपूर्ण शैक्षणिक प्रवासाला खीळ घालणारा आहे. याहूनही गंभीर बाब म्हणजे, निकाल जाहीर झाल्यानंतर एनटीएच्या संकेतस्थळावरून पूर्वीची ओएमआर उत्तरपत्रिका हटवण्यात आली आणि ई-मेलद्वारे पाठवलेली उत्तरपत्रिका मूळ पत्रिकेपेक्षा पूर्णपणे वेगळी असल्याचा दावा आर्यनचे वडील ब्रह्मदास चव्हाण यांनी केला आहे. प्रशासकीय स्तरावर तक्रार करूनही कोणताही प्रतिसाद न मिळाल्याने आता या कुटुंबाने मुंबई उच्च न्यायालयाचा दरवाजा ठोठावण्याचा निर्णय घेतला आहे.
असाच काहीसा प्रकार बीड जिल्ह्यातील वाडवणी येथील विद्यार्थिनी ज्ञानेश्वरी पवार हिच्यासोबत घडला आहे. ज्ञानेश्वरीने अधिकृत उत्तरपत्रिकेनुसार स्वतःचे ७०२ गुण निश्चित केले होते, जे तिला देशातील अव्वल क्रमांकाच्या विद्यार्थ्यांच्या यादीत स्थान मिळवून देण्यासाठी पुरेसे होते. परंतु, अंतिम निकालात तिला अवघे ८७ गुण देण्यात आले. तिच्या पालकांनी दिलेल्या माहितीनुसार, एनटीएने तिच्या खात्यावर अपलोड केलेली ओएमआर शीट तिची मूळ शीट नसून ती बदलण्यात आली आहे. पुरावा म्हणून या विद्यार्थिनीकडे तिची मूळ प्रश्नपत्रिका अजूनही सुरक्षित आहे. बीडमधीलच सोहम गावते या दुसऱ्या एका विद्यार्थ्याला ५२२ गुणांची अपेक्षा असताना त्याला केवळ ९५ गुण मिळाले आहेत. या अनपेक्षित आणि अनाकलनीय निकालामुळे हा विद्यार्थी प्रचंड मानसिक तणावाखाली गेला असून त्याच्यावर समुपदेशनाची वेळ आली आहे. जर या त्रुटी वेळेत सुधारल्या गेल्या नाहीत, तर न्यायालयीन लढा देण्याशिवाय कोणताही पर्याय उरलेला नाही, अशी उद्विग्न प्रतिक्रिया त्याच्या पालकांनी दिली आहे.
वैद्यकीय प्रवेशाची तयारी करताना विद्यार्थी वर्षानुवर्षे दिवसरात्र एक करून अभ्यास करतात. अशा वेळी परीक्षा यंत्रणेच्या तांत्रिक त्रुटी किंवा मानवी चुकांमुळे विद्यार्थ्यांचे गुण शेकडो अंकांनी कमी होणे ही केवळ अक्षम्य चूक नाही, तर विद्यार्थ्यांच्या मानसिक आरोग्याशी आणि त्यांच्या भविष्याशी केलेली क्रूर थट्टा आहे. पेपरफुटीच्या आरोपानंतर आधीच दबावाखाली असलेल्या एनटीएसमोर आता या निकालातील तफावतीचे समाधानकारक स्पष्टीकरण देण्याचे मोठे आव्हान आहे. हजारो विद्यार्थ्यांचे वैद्यकीय प्रवेशाचे भवितव्य या निकालावर अवलंबून असल्याने, केंद्रीय शिक्षण मंत्रालय आणि परीक्षा नियंत्रण संस्थेने या प्रकरणाची तातडीने आणि सर्वोच्च पातळीवर पारदर्शक चौकशी करणे गरजेचे आहे.