ही कथा आहे आर्यन नावाच्या एका चुणचुणीत मुलाची, जो मुंबईच्या एका टोलेजंग इमारतीत आपल्या आई-बाबा आणि आजी-आजोबांसोबत राहायचा. मुंबईसारख्या धावपळीच्या शहरात आर्यनचे आई-बाबा सकाळीच कामावर जायचे आणि रात्री उशिरा घरी परतायचे. त्यामुळे आर्यनचा जास्तीत जास्त वेळ त्याचे लाडके आजी आणि आजोबा यांच्यासोबत जायचा. आजोबा त्याला बागेत फिरायला न्यायचे, तर आजी त्याला रोज नवनवीन गोष्टी सांगायची.
एकदा दुपारी बाहेर खूप पाऊस पडत होता. आर्यन खिडकीतून बाहेर पाहत होता. तितक्यात त्याला दिसले की, इमारतीच्या गेटपाशी राहणारे सुरक्षा रक्षक काका भिजत आहेत, कारण त्यांच्या छत्रीला एक मोठे भोक पडले होते. आर्यनला ते पाहून गंमत वाटली. तो हसत हसत म्हणाला, "बघा ना आजी, वॉचमन काकांकडे कशी फाटलेली छत्री आहे! ते कसे भिजतायत." आर्यनचे हे बोलणे ऐकून आजीच्या चेहऱ्यावर हसू आले नाही. तिने आर्यनला प्रेमाने जवळ बोलावले आणि समजावत म्हणाली, "बाळा, कोणाच्या अडचणीवर किंवा गरिबीवर हसणे चांगले नसते. आपण शहरात राहतो, इथे मोठी घरं आहेत पण आपली मनंही तितकीच मोठी असायला हवीत. आपण त्यांना काय मदत करू शकतो याचा विचार करायला हवा."
आजोबांनी कपाटातून आपली एक जुनी पण अगदी चांगली असलेली छत्री काढली आणि आर्यनला म्हणाले, "हे बघ आर्यन, माणूस तोच जो दुसऱ्याचे दुःख समजून घेतो. तू ही छत्री काकांना देऊन येशील का?" आर्यनला आधी थोडा संकोच वाटला, पण आजोबांसोबत जाऊन त्याने ती छत्री वॉचमन काकांना दिली. काकांच्या चेहऱ्यावर जे समाधान आणि कृतज्ञतेचा भाव दिसला, ते पाहून आर्यनला आतून एक वेगळाच आनंद मिळाला.
काही दिवसांनी आर्यन शाळेतून बसने घरी परतत होता. बसमध्ये खूप गर्दी होती. सुदैवाने आर्यनला खिडकीपाशी बसायला जागा मिळाली होती. पुढच्याच थांब्यावर एक वृद्ध आजी हातात जड पिशव्या घेऊन बसमध्ये चढल्या. बसमध्ये उभं राहायलाही जागा नव्हती आणि त्या आजींना पिशव्यांच्या ओझ्यामुळे नीट उभे राहता येत नव्हते. आर्यनने हे पाहिले आणि त्याला लगेच आपल्या आजी-आजोबांची शिकवण आठवली. त्याने विचार केला की जर या माझ्या आजी असत्या तर मला काय वाटले असते? तो पटकन आपल्या जागेवरून उठला आणि म्हणाला, "आजी, तुम्ही इथे माझ्या जागी बसा." त्या आजींनी त्याला मायेने कुरवाळले आणि खूप आशीर्वाद दिले. आर्यनला त्या दिवशी बसमध्ये उभे राहूनही अजिबात थकवा जाणवला नाही.
संध्याकाळी जेव्हा आई-बाबा कामावरून घरी आले, तेव्हा आर्यनने त्यांना सर्व हकिकत सांगितली. बाबा कौतुकाने म्हणाले, "आर्यन, तू आज खऱ्या अर्थाने मोठा झालास. मदत करणे म्हणजे फक्त मोठे दान देणे नसते, तर वेळीच कोणाच्या तरी कामी येणे असते." आजीने आर्यनला जवळ घेतले आणि म्हणाली, "दुसऱ्याला मदत केल्याने आपलं काहीच कमी होत नाही, उलट मनाचा आनंद द्विगुणित होतो." त्या दिवसापासून आर्यनने ठरवले की, शहराच्या या गर्दीत आपण केवळ स्वतःचा विचार न करता नेहमी इतरांच्या मदतीसाठी तत्पर राहायचे.
तात्पर्य: माणुसकी आणि मदत करण्याची वृत्ती माणसाला खऱ्या अर्थाने श्रीमंत बनवते.
स्नेहा सुतार
