पाऊले चालती पंढरीची वाट..
पणजी : पाऊले चालती पंढरीची वाट.. श्रीरामकृष्ण हरी.. विठ्ठल विठ्ठल गजरी.. बोलावा विठ्ठल पहावा विठ्ठल, करावा विठ्ठल जीवभाव.. या जयघोषाने सध्या गोवा ते पंढरपूरपर्यंतचा ('Goa to Pandharpur'.. An ocean of devotion amidst the chanting of Shri Vitthal's name.) मार्ग भरून गेलेला दिसत आहे. गोवाही श्री विठ्ठलमय झाला आहे.
आषाढी एकादशी म्हणजे महाराष्ट्रासह गोव्यातील लाखो वारकऱ्यांच्या श्रद्धेचा आणि भक्तीचा सर्वोच्च उत्सव. संत ज्ञानेश्वर महाराज आणि संत तुकाराम महाराज यांच्या पालख्यांचे पंढरपुरात आगमन होताच संपूर्ण विठ्ठलनगरी "ज्ञानोबा-तुकाराम" आणि "पांडुरंग हरी"च्या जयघोषाने दुमदुमून जाते. यंदाही आषाढी एकादशी निमित्त पंढरपुरात लाखो भाविकांनी विठ्ठल-रुक्मिणीच्या दर्शनासाठी गर्दी केली आहे. गोव्यातूनही हजारो वारकरी या भक्तीमय सोहळ्यात सहभागी झाले आहेत.
गोव्यातील फोंडा, मडगाव, वास्को, साखळी, म्हापसा, काणकोण, डिचोली, कुडचडे, केपे, मुरगाव आदी भागांतून अनेक दिंड्या आणि वारकरी गेल्या काही दिवसांपासून पंढरपूरकडे रवाना झाल्या आहेत; होत आहेत. . अनेक भाविकांनी पायी वारी केली, तर अनेक भाविक बस, रेल्वे आणि खासगी वाहनांद्वारे पंढरपूर गाठत आहेत. श्री विठ्ठल-रखुमाईची दर्शनाच्या ओढीने ऊन-पाऊस, तहान-भूक विसरून पायी वारीत चालत आहेत.
गोव्यातील अनेक विठ्ठल भक्त दरवर्षी वारीची परंपरा जपत आहेत. दरवर्षी त्यात भर पडत आहे. अनेक कुटुंबांमध्ये सलग अनेक पिढ्यांपासून पंढरपूर वारीची परंपरा आहे. टाळ-मृदुंग, हरिपाठ, अभंग आणि नामस्मरण करत भक्त विठुरायाच्या दर्शनासाठी पायी चालत जातात. वारी हा केवळ धार्मिक प्रवास नसून समानता, बंधुभाव, शिस्त, सेवा आणि भक्ती यांचा अनोखा संगम मानला जातो.
गोव्यातही आषाढी एकादशीचा उत्साह
पंढरपुरात वारीचा सोहळा सुरू असतानाच गोव्यातील विविध श्री विठ्ठल, श्रीराम आणि श्रीकृष्ण मंदिरांमध्येही आषाढी एकादशी मोठ्या भक्तिभावाने साजरी करण्यात येत आहे. दिवसभर भजन, कीर्तन, हरिपाठ, अभंगगायन, नामस्मरण आणि विशेष पूजेचे आयोजन करण्यात आले. अनेक भाविकांनी उपवास करून विठ्ठलाची आराधना केली.
वारकरी संप्रदायाचा संदेश आजही तितकाच महत्त्वाचा
संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ आणि इतर संतांनी दिलेला समता, प्रेम, सेवा आणि मानवतेचा संदेश आजही वारीच्या माध्यमातून जोपासला जात आहे. जात, धर्म, भाषा आणि आर्थिक भेद विसरून लाखो वारकरी एकाच ध्येयाने विठ्ठलाच्या भेटीसाठी चालत राहतात. त्यामुळे वारी ही केवळ धार्मिक परंपरा नसून सामाजिक ऐक्याचेही प्रतीक मानली जाते.
गोमंतकीयांचे श्री विठ्ठलाला साकडे
आषाढी एकादशीच्या निमित्ताने गोव्यातील अनेक भाविकांनी पंढरपुरात विठ्ठल-रुक्मिणी दर्शन घेत राज्याच्या सुख-समृद्धीसाठी, चांगल्या पावसासाठी आणि सर्वांच्या आरोग्य-कल्याणासाठी प्रार्थना केली.
गोवा श्री विठ्ठलमय : डॉ. सुशांत तांडेल
यासंदर्भात अधिक माहितीसाठी गेल्या काही वर्षांपासून तिर्थाटन या संस्थेतर्फे ज्येष्ठ नागरिकांना घेऊन वारी करणारे तिर्थाटनचे विश्वस्त डॉ. सुशांत तांडेल यांना विचारले असता; पंढरपुरची वारी म्हणजे एक भावभक्तीचा अनोखा सोहळा असल्याचे सांगितले. गोवाही सध्या श्री विठ्ठलमय बनला आहे. गोव्यातून यावर्षी किमान ३० वाऱ्या पंढरपुरला गेल्या आहेत. गोव्यातही स्थानिक श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिरांतही अनेक वाऱ्या निघत आहेत. त्यात वयस्कांबरोबरच युवा-युवतीही मोठ्या संख्येने सहभागी होत आहेत. ही सकारात्मक बाब आहे.
त्यातून गोव्याचे पाश्चातीकरण होत असल्याची प्रतिमाही बदलत आहे. तिर्थाटन संस्थेमार्फत आपण ज्येष्ठ नागरिकांना वारी घडवून आणत आहे. गोव्यातून वाटेत भेटणाऱ्या वाऱ्यांचे दर्शन घेत वाहनाने पंढरपूरला जातो. ५ कि.मी.चे अंतर पायी चालतो. नंतर १४ तास रांगेत राहून श्री विठ्ठल-रुक्मिणी दर्शन घेतो. दर्शन घेतल्यानंतर जो आनंद मिळतो तो शब्दात सांगणे कठीण आहे. यावर्षीही आम्ही ही दिव्य अनुभूती घेऊन आल्याचे डॉ. तांडेल यांनी सांगितले.
गोवा, महाराष्ट्राला जोडणारी अनोखी भक्तीपरंपरा
गोवा आणि महाराष्ट्राला जोडणाऱ्या या शतकानुशतकांच्या भक्तीपरंपरेमुळे दोन्ही राज्यांतील सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक नाते अधिक दृढ होत असल्याचे वारकरी सांगतात.
