खाकी वर्दी आणि वैद्यकीय सेवा यांचा संगम साधणारे लेफ्टनंट कर्नल डॉ. पराग प्रभुदेसाई यांचा 'आधी सैनिक' ते यशस्वी दंतवैद्य असा प्रेरणादायी प्रवास, जो तरुणांना देशसेवेची एक नवी दिशा दाखवतो.
गोव्याच्या भूमीत अनेक रत्ने जन्माला आली, ज्यांनी आपल्या कर्तृत्वाने राज्याची मोहोर देशभर उमटवली. पण जेव्हा एखादा डॉक्टर केवळ स्टेथस्कोप किंवा दंतवैद्यकीय अवजारेच नाही, तर हातात बंदूक घेऊन देशाच्या सीमेवर उभा ठाकतो, तेव्हा तो प्रवास विलक्षण ठरतो. गोव्याचे सुपुत्र लेफ्टनंट कर्नल डॉ. पराग प्रभुदेसाई (निवृत्त) यांची कारकीर्द ही अशाच एका 'सैनिक-डॉक्टरा'ची यशोगाथा आहे.
प्रेरणेचा उगम आणि 'आधी सैनिक' ही जिद्द
डॉ. पराग यांचा हा प्रवास गोवा डेंटल कॉलेजच्या आवारात सुरू झाला. कॉलेजमध्ये असताना डेंटल कॉर्प्समधील कमांडिंग ऑफिसरच्या एका व्याख्यानाने त्यांच्या मनात लष्करी गणवेशाविषयी आदराची ठिणगी पडली. केवळ दवाखान्यात बसून प्रॅक्टिस करण्यापेक्षा, देशाला प्रत्यक्ष सेवा देण्याचे स्वप्न त्यांनी उराशी बाळगले. आर्मी डेंटल कॉर्प्समध्ये निवड होणे सोपे नव्हते, पण आपल्या जिद्दीच्या जोरावर त्यांनी मुलाखत प्रक्रियेचा टप्पा यशस्वीपणे पार केला.
लष्करी सेवेत रुजू झाल्यावर त्यांना मिळालेला पहिला मंत्र होता, "आधी सैनिक, मग डॉक्टर." डॉक्टर असूनही त्यांनी लष्कराचे खडतर प्रशिक्षण घेतले. कार्बाइन, हँड ग्रेनेड आणि आधुनिक शस्त्रास्त्रे चालवण्याचे प्रशिक्षण घेऊन त्यांनी सिद्ध केले की, वेळ पडल्यास ते देशाच्या संरक्षणासाठी मैदानातही उतरू शकतात.
सीमेवरील सेवा आणि जागतिक अनुभव
आपल्या कारकिर्दीत त्यांनी देशाच्या अति-उंच आणि दुर्गम सीमावर्ती भागात सेवा दिली. केवळ भारतच नाही, तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ओमानच्या 'रॉयल सशस्त्र दला'त चार वर्षे सेवा बजावत त्यांनी गोव्याचे नाव उज्ज्वल केले. लष्कर मुख्यालयात 'संयुक्त संचालक (नियोजन)' यांसारख्या महत्त्वाच्या पदावर काम करताना त्यांनी दंत अधिकाऱ्यांच्या भरती प्रक्रियेत मोलाची भूमिका बजावली.
सैन्यदलातील संधी: केवळ नोकरी नाही, तर जीवनशैली!
डॉ. प्रभुदेसाई म्हणतात, "सैन्यदल ही केवळ नोकरी नाही, तर ती एक जीवनशैली आहे. हा एक 'मिनी इंडिया' आहे, जिथे तुम्ही विविध संस्कृती आणि भाषा अनुभवता." नीरज चोप्रा किंवा राकेश शर्मा यांच्यासारख्या दिग्गजांची उदाहरणे देत ते सांगतात की, जर तुमच्यात जिद्द असेल, तर सैन्यदल तुम्हाला जगाच्या शिखरावर पोहोचण्यासाठी आवश्यक असलेले व्यासपीठ आणि पाठिंबा देते.
आजच्या दंतवैद्यकीय विद्यार्थ्यांना सल्ला देताना ते सांगतात की, आर्मी डेंटल कॉर्प्समध्ये येण्यासाठी आता 'NEET' ही पारदर्शक प्रणाली उपलब्ध आहे. पदव्युत्तर शिक्षण (MDS) घेतलेल्यांसाठी तर येथे प्रगतीच्या अनेक संधी उपलब्ध आहेत. विशेष म्हणजे, दंत अधिकारी असूनही पॅराट्रूपर बनण्याची किंवा 'NSG कमांडो'चा भाग होण्याची दुर्मिळ संधी या दलात मिळते.
निवृत्तीनंतरही समाजसेवेचा वसा
निवृत्तीनंतर डॉ. पराग शांत बसले नाहीत. त्यांनी आपली पत्नी डॉ. प्रीती प्रभुदेसाई यांच्यासोबत पणजी येथे दंतचिकित्सा सुरू केली. विशेष म्हणजे, 'गोवा क्लिनिकल एस्टॅब्लिशमेंट अॅक्ट २०२१' अंतर्गत नोंदणी मिळवणारे त्यांचे क्लिनिक गोव्यातील पहिले दोनपैकी एक ठरले.
इंडियन डेंटल असोसिएशन (IDA), गोवा शाखेचे अध्यक्ष म्हणून त्यांनी 'नैतिक दंतचिकित्सा', 'बायोमेडिकल कचरा व्यवस्थापन' आणि 'मुखाच्या कर्करोगाविरुद्ध मोहीम' या विषयांवर जनजागृती केली. आजही ते केवळ रुग्णांवर उपचार करत नाहीत, तर गोव्यातील दंतवैद्यकीय समुदायाला नियमांचे पालन करून दर्जेदार आरोग्य सेवा देण्यासाठी मार्गदर्शक ठरत आहेत.
- जॉन आगियार, + ९१ ९८२२१५९७०५
