भारताची न्यूझीलंडविरुद्ध आजपासून ‘कसोटी’

५० वर्षांतील विजयाचा दुष्काळ संपवण्याचे कठीण लक्ष्य

Story: गोवन वार्ता । न्यूज डेस्क |
18th November, 11:58 pm
भारताची न्यूझीलंडविरुद्ध आजपासून ‘कसोटी’

वेलिंग्टन : जागतिक कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत प्रवेश करण्यासाठी भारतीय क्रिकेट संघाला आता न्यूझीलंडविरुद्धच्या कठीण अग्निपरीक्षेला सामोरे जावे लागत आहे. भारतीय संघ सध्या न्यूझीलंड दौऱ्यावर असून, दोन्ही संघांमधील दोन सामन्यांच्या कसोटी मालिकेतील पहिला सामना गुरुवारपासून वेलिंग्टन येथील प्रसिद्ध ‘बेसिन रिझर्व्ह’ मैदानावर सुरू होणार आहे. मर्यादित षटकांच्या मालिकेत धमाकेदार कामगिरी केल्यानंतर आता कसोटी मालिकेत विजय मिळवणे भारतासाठी आव्हानात्मक ठरले आहे. विशेषतः न्यूझीलंडच्या भूमीवर भारताचा कसोटी इतिहासातील ५० वर्षांतील रेकॉर्ड अत्यंत निराशाजनक राहिला असून, या ऐतिहासिक अडथळ्याला पार करून आपले डब्ल्यूटीसीचे स्वप्न जिंकणे हे कर्णधार शुभमन गिल आणि त्याच्या सहकाऱ्यांसमोर मोठे आव्हान असणार आहे.
भारतीय संघाने १९६८ मध्ये जेव्हा प्रथमच न्यूझीलंडचा दौरा केला होता, तेव्हा त्यांनी तीन विजयांसह ऐतिहासिक मालिका जिंकली होती. परंतु, जसजसा काळ लोटला आणि भारतीय क्रिकेट मजबूत होत गेले, तसतशी न्यूझीलंडची पिच रचना आणि तिथले वातावरण भारतासाठी अत्यंत कठीण ठरत गेले. इंग्लंड, दक्षिण आफ्रिका आणि ऑस्ट्रेलियासारख्या देशांमध्ये जाऊन कसोटी सामने जिंकणाऱ्या भारतीय संघाला न्यूझीलंडमध्ये विजय मिळवणे नेहमीच दुर्मिळ राहिले आहे.
गेल्या ५० वर्षांत न्यूझीलंडच्या भूमीवर भारताला केवळ एकच कसोटी सामना जिंकता आला आहे. तब्बल १८ वर्षांपूर्वी, म्हणजेच २००८ मध्ये हॅमिल्टन येथे भारताने १० गडी राखून ऐतिहासिक विजय मिळवला होता. त्यानंतर भारताला किवी संघाविरुद्ध त्यांच्याच घरच्या मैदानावर एकही कसोटी जिंकता आलेली नाही. आता शुभमन गिलच्या नेतृत्वाखालील युवा आणि अनुभवी खेळाडूंनी नटलेला हा संघ इतिहास बदलण्यासाठी मैदानात उतरणार आहे.
या संपूर्ण दौऱ्यात एकदिवसीय आणि टी-२० मालिकेत भारतीय संघाने चमकदार कामगिरी केली असली, तरी कसोटी मालिका हा या संपूर्ण दौराचा खरा कळस मानला जात आहे. दौऱ्यातील आधीचे सर्व सामने जिंकल्यामुळे भारतीय संघाचा आत्मविश्वास उंचावला असला, तरी कसोटी क्रिकेटचे फॉरमॅट पूर्णपणे वेगळे असते.
दौऱ्याच्या पूर्वसंध्येला पत्रकार परिषदेत बोलताना भारतीय कर्णधार शुभमन गिलने प्रांजळपणे कबूल केले होते की, जर मला विचारले असते की या तिन्ही मालिकांपैकी कोणती मालिका जिंकायला आवडेल, तर मी निश्चितपणे कसोटी मालिकाच निवडली असती. सात वर्षांपूर्वी वयाची विशी गाठण्यापूर्वी गिलने न्यूझीलंडचा दौरा केला होता, जिथे किवी गोलंदाजांच्या भेदक माऱ्यासमोर भारतीय फलंदाजांनी निराशाजनक कामगिरी केली होती. मात्र, यावेळी किवी संघाच्या प्रत्येक रणनीतीला चोख प्रत्युत्तर देण्यासाठी भारतीय संघ पूर्णपणे सज्ज असल्याचे गिलने स्पष्ट केले आहे.
विराट कोहलीच्या नेतृत्वाखाली २०१९ मध्ये झालेल्या दौऱ्यात भारतीय संघाची कामगिरी अत्यंत खराब झाली होती. आता २०२६ मधील या दौऱ्यात भारतीय संघ कसोटी क्रिकेटमधील आपले स्थान आणि वर्चस्व टिकवण्यासाठी झगडत आहे. त्याहून महत्त्वाची बाब म्हणजे, भारतीय संघाचे डब्ल्यूटीसी फायनल खेळण्याचे भविष्य या मालिकेच्या निकालावर अवलंबून आहे.
जर भारताने आगामी दोन्ही कसोटी सामने जिंकले, तर घरच्या मैदानावर शक्तिशाली ऑस्ट्रेलियन संघाविरुद्ध खेळायचे असतानाही भारतीय संघ आत्मविश्वासाने अंतिम फेरीची आशा बाळगू शकतो. मात्र, या मालिकेत पराभव पत्करावा लागल्यास भारताचे अंतिम फेरीत पोहोचण्याचे स्वप्न धुळीस मिळू शकते. न्यूझीलंडचा संघ सध्या गुणतिकाेत मजबूत स्थितीत असला, तरी इतर संघांकडून मिळणाऱ्या तीव्र स्पर्धेमुळे त्यांनाही चुका करण्यास वाव नाही. अशा परिस्थितीत किवी संघ जखमी वाघासारखा पलटवार करून भारतीय प्रवाशांना रिकाम्या हाती परत पाठवण्यासाठी प्रयत्नशील असेल.
वेलिंग्टनच्या ‘बेसिन रिझर्व्ह’ मैदानावरील वारे जगभर प्रसिद्ध आहेत. येथील खेळपट्टीवर गोलंदाजी करणे म्हणजे कौशल्य आणि शारीरिक ताकदीची मोठी कसोटी असते. ज्या दिशेने वारे वाहतात, त्याच्या विरुद्ध दिशेने धावत येऊन गोलंदाजी करणे कोणत्याही वेगवान गोलंदाजासाठी सोपे नसते. भारतीय संघाचे गोलंदाजी प्रशिक्षक मॉर्ने मॉर्केल यांनीही या परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखले आहे.
मॉर्केल यांच्या मते, कठीण वाऱ्याच्या विरोधात गोलंदाजी करताना गोलंदाजांची ‘बॉडी लँग्वेज’ सकारात्मक असणे अत्यंत गरजेचे आहे. एका बाजूने वारे वाहत असताना दुसऱ्या बाजूने येणाऱ्या गोलंदाजाला कष्टाचे काम करावे लागते. कदाचित या वाऱ्यामुळे गोलंदाजाला सुरुवातीला जास्त विकेट्स मिळणार नाहीत, पण दीर्घकालीन रणनीतीनुसार शिस्तबद्ध गोलंदाजी करून दबाव निर्माण करणे महत्त्वाचे ठरते. भारताकडे जसप्रीत बुमराह, मोहम्मद सिराज, नितीश कुमार रेड्डी यांच्यासारखे दर्जेदार गोलंदाज आहेत, जे कोणत्याही परिस्थितीत आपली छाप पाडण्यास सक्षम आहेत.
दोन्ही संघांचे संभाव्य अंतिम ११ खेळाडू
भारत: यशस्वी जैस्वाल, के.एल. राहुल, देवदत्त पडिक्कल, शुभमन गिल (कर्णधार), ऋषभ पंत, ध्रूव जुरेल, रवींद्र जडेजा, नितीश कुमार रेड्डी, गुरनूर ब्रार / प्रसिद्ध कृष्णा, मोहम्मद सिराज, जसप्रीत बुमराह.
न्यूझीलंड: टॉम लाथम (कर्णधार), डेव्हन कॉनवे, हेन्री निकोल्स, रचिन रवींद्र, डॅरिल मिचेल, टॉम ब्लंडेल, ग्लेन फिलिप्स, नॅथन स्मिथ, मॅट हेन्री, काइल जेमिसन, जेकब डफी. (या मालिकेतून मिचेल स্যান্টनर दुखापतीमुळे बाहेर पडला असून त्याच्या जागी डॅनियन फॉक्सक्रॉफ्टचा संघात समावेश करण्यात आला आहे.)
नजर डब्ल्यूटीसी फायनलवर
गेल्या ५० वर्षांत न्यूझीलंडच्या मातीवर कसोटी विजयाचा जो दुष्काळ पडला आहे, तो संपवण्याची सुवर्णसंधी भारतीय संघासमोर चालून आली आहे. एकीकडे मालिकेचा विजय आणि दुसरीकडे डब्ल्यूटीसी फायनलचे तिकीट, या दोन्ही गोष्टी साध्य करण्यासाठी भारतीय फलंदाज आणि गोलंदाजांना आपल्या सर्वोत्तम खेळाचे प्रदर्शन करावे लागेल. हा कसोटी सामना केवळ एका मालिकेचा नसून भारतीय कसोटी क्रिकेटच्या आगामी भविष्याचा निर्णय करणारा ठरणार आहे.