मोरजी समुद्र किनाऱ्यावर कुत्र्यांचा वाढता उपद्रव

मोरजी : गोव्यातील प्रसिद्ध मोरजी समुद्र किनाऱ्यावर सध्या मोकाट आणि हिंस्त्र कुत्र्यांच्या वाढत्या उपद्रवामुळे पर्यटकांच्या सुरक्षेचा प्रश्न कमालीचा गंभीर बनला आहे. या वाढत्या समस्येमुळे पर्यटकांमध्ये भीतीचे वातावरण असून, याचा थेट फटका स्थानिक पर्यटनावर होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. या पार्श्वभूमीवर, प्रशासनाने आता तातडीने कठोर उपाययोजना कराव्यात, अशी जोरदार मागणी स्थानिक रहिवासी आणि पर्यटनाशी संबंधित व्यावसायिकांकडून केली जात आहे.

या गंभीर समस्येवर कायमस्वरूपी तोडगा काढण्यासाठी प्रशासनाने केवळ पारंपरिक पद्धतींवर अवलंबून न राहता बहुआयामी आणि आधुनिक पावले उचलण्याची गरज आहे. यामध्ये सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे स्थानिक प्रशासनाने तात्काळ एक विशेष मोहीम हाती घेऊन किनाऱ्यावरील हिंस्त्र व मोकाट कुत्र्यांचा बंदोबस्त करावा आणि त्यांना सुरक्षित स्थळी हलवावे. त्याचबरोबर, जे बेजबाबदार मालक आपल्या पाळीव कुत्र्यांना किनाऱ्यावर मोकळे सोडून इतरांच्या जिवाला धोका निर्माण करतात, त्यांचा शोध घेऊन अशा लोकांवर कडक कायदेशीर आणि दंडात्मक कारवाई करावी.

या समस्येचे मुख्य मूळ असलेल्या कचरा व्यवस्थापनावरही कडक पावले उचलण्याची आवश्यकता आहे. किनाऱ्यावरील हॉटेल्स, शॅक्स आणि पर्यटकांकडून उरलेले अन्न उघड्यावर टाकले जात असल्यामुळेच तिथे कुत्र्यांचे टोळके जमा होतात. त्यामुळे संपूर्ण किनारपट्टीवर 'झिरो वेस्ट' (शून्य कचरा) धोरण राबवून अन्नपदार्थांच्या कचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावली, तर अन्नाच्या शोधात येणाऱ्या कुत्र्यांचा वावर आपोआपच कमी होईल. केवळ कुत्र्यांना हुसकावून लावण्याऐवजी स्थानिक प्रशासन आणि प्राण्यांसाठी काम करणाऱ्या संस्थांच्या (NGOs) मदतीने किनाऱ्यावरील कुत्र्यांचे तात्काळ निर्बीजीकरण व रेबीज प्रतिबंधक लसीकरण करणे गरजेचे आहे. लसीकरण झालेल्या कुत्र्यांना विशिष्ट रंगीत कॉलर किंवा टॅग लावल्यास पर्यटकांच्या मनातील भीती दूर होण्यास मोठी मदत होईल.

पर्यटकांची सुरक्षा अधिक भक्कम करण्यासाठी संपूर्ण किनारपट्टीवर पुरेसे सुरक्षा रक्षक आणि पोलीस कर्मचारी तैनात करण्यात यावेत. किनाऱ्यावर लहान मुले आणि कुटुंबांसाठी 'डॉग फ्री झोन' (कुत्रे विरहित क्षेत्र) तयार करण्यात यावेत, जिथे कुत्र्यांना पूर्णपणे प्रवेशबंदी असेल. तसेच प्राणीमित्रांसाठी मुख्य किनाऱ्यापासून दूर ठराविक 'अॅनिमल फीडिंग झोन' निश्चित करावेत, जेणेकरून कुत्री मुख्य पर्यटन क्षेत्रापासून दूर राहतील. किनाऱ्यावर एखादा आक्रमक कुत्रा आढळल्यास तातडीने संपर्क करण्यासाठी २४/७ टोल-फ्री हेल्पलाईन आणि प्रशिक्षित 'डॉग कॅचर्स'ची रेस्क्यू टीम तैनात करण्यात यावी. प्रशासनाने या सर्व उपाययोजना तातडीने आणि सलगपणे अंमलात आणल्या नाहीत, तर पर्यटक इतर पर्यायांचा विचार करतील. ज्यामुळे मोरजीच्या पर्यटनाला मोठा फटका बसेल.