'होर्मुझ'च्या सुरक्षेवर भर; ऊर्जा क्षेत्रातील मोठ्या करारांची नांदी

नवी दिल्ली: जागतिक राजकारणाच्या पटलावर भारताचे वाढते महत्त्व अधोरेखित करणारी एक अत्यंत महत्त्वाची घडामोड मंगळवारी घडली. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यात सुमारे ४० मिनिटे दूरध्वनीवरून सविस्तर चर्चा झाली. या संभाषणाने केवळ भारत-अमेरिका द्विपक्षीय संबंधांना नवी उंची दिली नाही, तर मध्यपूर्वेतील पेटलेल्या संघर्षात शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी दिल्लीची भूमिका निर्णायक ठरणार असल्याचे संकेत दिले आहेत. या चर्चेत प्रामुख्याने पश्चिम आशियातील तणाव, होर्मुझ सामुद्रधुनीची सुरक्षा आणि आगामी काळातील ऊर्जा क्षेत्रातील महत्त्वाचे व्यापारी करार यांवर भर देण्यात आला.
पंतप्रधान मोदी यांनी स्वतः 'X' या समाजमाध्यमावर या संवादाची माहिती देताना ट्रम्प यांचा उल्लेख 'घनिष्ट मित्र' असा केला. उभय नेत्यांनी विविध क्षेत्रांतील धोरणात्मक भागीदारी अधिक बळकट करण्याच्या वचनबद्धतेचा पुनरुच्चार केला. जागतिक तेल पुरवठ्यासाठी अत्यंत संवेदनशील मानली जाणारी होर्मुझची सामुद्रधुनी सुरक्षित आणि खुली ठेवणे ही सध्याच्या घडीला काळाची गरज असून, त्याबाबत दोन्ही देशांचे एकमत झाले आहे. विशेष म्हणजे, या चर्चेदरम्यान ट्रम्प यांनी "आम्ही सर्वजण तुमच्यावर प्रेम करतो," अशा शब्दांत मोदींबद्दलची आपली आपुलकी व्यक्त केली. या विधानामुळे दोन्ही नेत्यांमधील वैयक्तिक मैत्री आणि दोन्ही राष्ट्रांमधील विश्वास अधिक दृढ झाल्याचे पाहायला मिळत आहे.
हा कॉल अशा वेळी आला आहे, जेव्हा अमेरिका आणि इराण यांच्यात इस्लामाबादमध्ये झालेली २१ तासांची प्रदीर्घ चर्चा निष्फळ ठरली आहे. या अपयशामुळे मध्यपूर्वेतील नाजूक युद्धविरामावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले असून, अशा परिस्थितीत भारताने मध्यस्थी करावी किंवा आपली भूमिका स्पष्ट करावी, असे अमेरिकेला वाटत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. भारतातील अमेरिकेचे राजदूत सर्जिओ गोर यांनी स्पष्ट केले आहे की, येत्या काही आठवड्यांत दोन्ही देशांदरम्यान ऊर्जा आणि संरक्षण क्षेत्रात अनेक ऐतिहासिक करारांवर स्वाक्षऱ्या होण्याची शक्यता आहे. मोदी आणि ट्रम्प यांच्यातील या संवादामुळे जागतिक बाजारपेठेचे आणि राजकीय विश्लेषकांचे लक्ष आता दिल्लीकडे लागले आहे.
