इराणात आतापर्यंत १ हजाराहून अधिक जणांचा मृत्यू
नवी दिल्ली/तेहरान/वॉशिंग्टन : मध्यपूर्वेत सुरू असलेला अमेरिका–इस्रायल–इराण (United States–Israel–Iran) संघर्ष झपाट्याने तीव्र होत असून क्षेपणास्त्र हल्ले, नौदल कारवाया आणि शेजारील देशांतील चकमकींमुळे परिस्थिती अत्यंत तणावपूर्ण बनली आहे. या पार्श्वभूमीवर भारताने इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी ( Ayatollah Ali Khamenei) यांच्या निधनाबद्दल शोक व्यक्त केला असून; परराष्ट्र सचिवांनी भारतातील (India) इराणच्या राजदूतांची भेट घेऊन परिस्थितीचा आढावा घेतला. या संघर्षात इराणमध्ये आतापर्यंत एक हजारांहून अधिक जणांचा मृत्यू झाला आहे.
हल्ले आणि प्रतिहल्ल्यांची मालिका
इराणकडून इस्रायलवर नव्याने क्षेपणास्त्र डागण्यात आले असून; इस्रायलने लेबनॉनमध्ये हिजबुल्लाहच्या ठिकाणांवर हवाई हल्ले तीव्र केले आहेत. हिंद महासागरात अमेरिकन पाणबुडीने इराणी युद्धनौका बुडवल्याची माहिती समोर आल्यानंतर समुद्रातील संघर्षालाही नवे वळण मिळाले आहे.
इराणमध्ये एक हजारांहून अधिक जणांचा मृत्यू
या संघर्षात आतापर्यंत इराणमध्ये एक हजारांहून अधिक जणांचा मृत्यू झाल्याचे वृत्त आहे, तर लेबनॉन आणि इस्रायलमध्येही अनेकांचा बळी गेला आहे. तेहरानवर सातत्याने बॉम्बहल्ले सुरू असून हजारो नागरिकांनी राजधानी सोडल्याचे संयुक्त राष्ट्रांनी (United Nations) म्हटले आहे.
इराणमध्ये नेतृत्वाचा प्रश्न
खामेनी यांच्या निधनानंतर इराणमध्ये उत्तराधिकारी कोण, याबाबत अनिश्चितता निर्माण झाली आहे. धार्मिक व राजकीय नेतृत्वाच्या निवडीवरून अंतर्गत घडामोडींना वेग आला असून; देशाच्या राजकीय भवितव्याबाबत प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
अमेरिकेत राजकीय पाठबळ
वॉशिंग्टनमध्ये अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांच्या युद्धासंबंधी अधिकारांवर मर्यादा आणण्याचा प्रस्ताव सिनेटमधील रिपब्लिकन सदस्यांनी रोखला. त्यामुळे चालू लष्करी कारवायांना राजकीय पाठबळ मिळाल्याचे संकेत मिळत आहेत. व्हाईट हाऊसने सध्या अमेरिकन भूदल पाठवण्याचा कोणताही निर्णय नसल्याचे स्पष्ट केले असले तरी भविष्यातील पर्याय नाकारलेले नाहीत.
जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
होर्मुज परिसरातील क्षेपणास्त्र हल्ल्यांमुळे तेलवाहतूक मोठ्या प्रमाणात घटली आहे. परिणामी जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किंमती वाढल्या असून; आर्थिक बाजारपेठांमध्ये अस्थिरता निर्माण झाली आहे. अनेक मोठ्या शिपिंग कंपन्यांनी सुरक्षेच्या कारणास्तव मार्ग स्थगित केले आहेत.
भारताची भूमिका
भारताने परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवले असून; मध्यपूर्वेतील भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षेला प्राधान्य दिले जात आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाकडून आवश्यक ती पावले उचलली जात असल्याचे सूत्रांनी सांगितले.
दरम्यान, संघर्षाचा व्याप वाढत असल्याने आंतरराष्ट्रीय समुदायाने संयम बाळगण्याचे आणि तातडीने शांततापूर्ण तोडगा काढण्याचे आवाहन केले आहे. मध्यपूर्वेतील ही परिस्थिती येत्या काही दिवसांत आणखी गंभीर होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
