गोवा आणि भारतीय सशस्त्र दलासाठी अत्यंत अभिमानास्पद क्षणी, विंग कमांडर मारिया इस्मेनिया सांचिया परेरा यांनी लष्करी इतिहासात आपले नाव सुवर्ण अक्षरांनी कोरले आहे. 'ऑपरेशन सिंदूर' दरम्यान त्यांच्या विशेष सेवेसाठी त्यांना 'मेन्शन-इन-डिस्पॅचेस' (Mention-in-Despatches) हा युद्धाच्या काळातील मानाचा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला आहे. हा बहुमान मिळवणाऱ्या त्या पहिल्या गोवेकर महिला अधिकारी ठरल्या आहेत.
रक्षणकर्त्याची भूमिका: ऑपरेशन सिंदूरमधील योगदान
'ऑपरेशन सिंदूर' सारख्या कठीण आणि संवेदनशील काळात, विंग कमांडर परेरा यांनी पश्चिम कमांड (अंबाला) येथील एका मुख्य हवाई तळावर एअर ट्रॅफिक कंट्रोलर (ATC) म्हणून मोलाची कामगिरी बजावली. त्यांचे कार्य केवळ विमानांच्या नियंत्रणापुरते मर्यादित नव्हते, तर त्यांनी खालील बाबतीत महत्त्वाची भूमिका पार पाडली:
कार्यवाहीयोग्य गुप्तचर माहिती (Actionable Intelligence): अद्ययावत रडार यंत्रणेचा वापर करून त्यांनी शत्रूच्या ठिकाणांची अचूक माहिती मिळवून दिली, ज्यामुळे भारतीय लढाऊ विमानांना शत्रूचे तळ नष्ट करणे शक्य झाले.
पूर्व सूचना प्रणाली (Early Warning Systems): शत्रूची विमाने आणि क्षेपणास्त्र हल्ल्यांची माहिती त्यांनी तत्परतेने दिली, ज्यामुळे भारताची हवाई हद्द आणि जमिनीवरील सैन्य सुरक्षित राहिले.
'ऑपरेशन सिंदूर' म्हणजे काय?
मे २०२४ मध्ये पहलगाम येथे झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर 'ऑपरेशन सिंदूर' सुरू करण्यात आले होते. नियंत्रण रेखा (LoC) आणि पाकिस्तानच्या हद्दीतील दहशतवाद्यांचे तळ आणि यंत्रणा मोडून काढणे, ही या मोहिमेची पार्श्वभूमी होती.
बेटालबॅटी ते आकाश: एक प्रवास
विंग कमांडर मारिया मूळच्या गोव्यातील असून समाजसेवेसाठी वाहून घेतलेल्या कुटुंबातील आहेत. त्यांचे वडील युस्ताकियो परेरा (निवृत्त उपसंचालक, क्रीडा आणि युवा सेवा) आणि आई पोमा परेरा (निवृत्त उप-शिक्षण अधिकारी) आहेत.
त्यांचे शिक्षण पूर्णपणे गोव्यातच झाले:
शाळा: मेरी इमॅक्युलेट कॉन्सेप्शन हायस्कूल (पणजी) आणि ग्रीन रोझरी हायर सेकेंडरी स्कूल (डोना पावल).
पदवी: गोवा इंजिनिअरिंग कॉलेज (GEC), फोंडा येथून इंजिनिअरिंगची पदवी घेतल्यावर त्या भारतीय हवाई दलात भरती झाल्या.
'मेन्शन-इन-डिस्पॅचेस' म्हणजे काय?
हा लष्करी क्षेत्रातील एक अत्यंत सन्मानाचा पुरस्कार आहे. जेव्हा एखादा अधिकारी युद्धाच्या वेळी आपली सेवा अत्यंत हुशारीने आणि धैर्याने बजावतो, तेव्हा त्याचे वरिष्ठ अधिकारी त्याच्या कामगिरीचा अहवाल वरिष्ठांकडे पाठवतात. 'डिस्पॅच' (सरकारी अहवालात) नाव येणे म्हणजे त्यांच्या शौर्याची आणि कर्तव्याची अधिकृत दखल घेणे होय.
"विंग कमांडर परेरा यांचे हे यश केवळ त्यांचेच नाही, तर गोवा आणि भारतातील तरुण महिलांसाठी प्रेरणेचा एक प्रकाशस्तंभ आहे.”
जॉन आगियार
+ ९१ ९८२२१५९७०५
