अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या सरकारने घेतलेल्या धोरणात्मक निर्णयामुळे आणि अमेरिकन काँग्रेससोबत (संसद) अर्थसंकल्पावर सहमती न झाल्यामुळे अमेरिकेत शटडाऊनची स्थिती निर्माण झाली आहे. ट्रम्प आणि खासदारांदरम्यान सरकारी खर्चासाठी निधी देण्यावर एकमत न झाल्याने संघीय वित्तपुरवठा थांबला आहे.
राष्ट्रपती ट्रम्प यांनी डेमोक्रॅटिक राज्यांसाठी २६ अब्ज डॉलर्सचा संघीय निधी रोखला आहे. यामध्ये न्यूयॉर्क मेट्रो आणि हडसन बोगदा प्रकल्पांसाठी १८ अब्ज डॉलर्स आणि डेमोक्रॅटिक राज्यांमधील हरित ऊर्जा प्रकल्पांसाठी ८ अब्ज डॉलर्सचा समावेश आहे. निधी आणि व्यवस्थापन कार्यालयाचे संचालक रसेल वॉट यांच्याशी चर्चा करून ‘डेमोक्रॅट एजन्सीज’मध्ये ही कपात तात्पुरती असेल की कायमस्वरूपी, हे ठरवणार असल्याचे ट्रम्प यांनी जाहीर केले आहे. रिपब्लिकन आणि डेमोक्रॅटिक खासदारांमध्ये अर्थसंकल्पावर सहमती होऊ न शकल्यामुळे शटडाऊन लवकर संपवण्याचे प्रयत्न अपयशी ठरले. यामुळे ऑक्टोबरपासून सरकारी कामकाज ठप्प झाले आहे.
शटडाऊनमुळे संपूर्ण अमेरिकेत अडचणी वाढल्या आहेत, तसेच व्हाईट हाऊसने सार्वजनिक क्षेत्रातील नोकऱ्यांवरही धोका निर्माण केला आहे. शटडाऊनमुळे सेना आणि सीमा सुरक्षा बल यांसारख्या अत्यावश्यक कर्मचाऱ्यांना वेतनाशिवाय काम करावे लागू शकते. पुढील काही आठवड्यांपर्यंत त्यांना वेतन मिळणार नाही.
कॉंग्रेसमध्ये निधी मंजूर झाल्यावरच फर्लोवर (पगाराशिवाय सक्तीच्या रजेवर) पाठवलेल्या आणि वेतनाशिवाय काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांचे वेतन अदा केले जाते, पण तातडीने पगार थांबल्याने कर्मचाऱ्यांना आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागतो. राष्ट्रीय उद्यानांपासून ते परमिट अर्जांपर्यंत अनेक सामान्य नागरिकांसाठीच्या सेवा उपलब्ध होणार नाहीत.
निवृत्त टूर गाईड टेरेस जॉनसन यांच्या म्हणण्यानुसार, शटडाऊन लोकप्रिय नसतो, कारण राष्ट्रीय उद्यानांपासून ते परमिट अर्जांपर्यंत सामान्य मतदारांनी वापरलेल्या सेवा उपलब्ध होत नाहीत. मला वाटते की आपल्या सरकारने लोकांसाठी एकत्र काम करायला शिकले पाहिजे आणि अशी परिस्थिती टाळण्यासाठी मार्ग काढायला हवा.
सामाजिक सुरक्षा आणि मेडिकेअरसारख्या काही अनिवार्य निधीतून चालणाऱ्या सेवा तूर्तास चालू राहतील, पण अनेक सरकारी कार्यालये बंद राहिल्याने कामाचा ताण आणि विलंब वाढतो. ट्रम्प सरकार कट्टर उजव्या विचारसरणीची धोरणे लागू करण्याच्या प्रयत्नात आहे, ज्यामुळे हा राजकीय संघर्ष तीव्र झाला आहे आणि त्याचे परिणाम सामान्य अमेरिकन नागरिकांना भोगावे लागत आहेत.
- सुदेश दळवी
