नवी दिल्ली : देशभरात ८० व्या स्वातंत्र्यदिनाचा उत्साह पाहायला मिळत असून, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दिल्लीतील ऐतिहासिक लाल किल्ल्याच्या तटबंदीवरून देशाला संबोधित केले. या वेळी पंतप्रधानांनी 'विकसित भारत' आणि 'आत्मनिर्भर भारत' या संकल्पनांसह देशाच्या भविष्यातील प्रगतीचा व्यापक आराखडा मांडला. २०४७ सालापर्यंत भारताच्या स्वातंत्र्याला १०० वर्षे पूर्ण होतील, तेव्हा देश पूर्णपणे 'विकसित भारत' बनवण्याचा दृढ संकल्प त्यांनी व्यक्त केला.
लाल किल्ल्यावरून बोलताना पंतप्रधान मोदी म्हणाले, "आज मी राष्ट्रासमोर 'शक्तीच्या सात प्रवाहांचे' (सप्तधारा) आवाहन करत आहे. येत्या ५ ते ७ वर्षांत या 'सात प्रवाहांच्या' बळावर, जे गेल्या ५ ते ७ दशकांत घडले नाही, ते साध्य करून आम्ही देशाला नवीन उंची, गती आणि नवी ध्येये गाठण्याचे सामर्थ्य देऊ. राष्ट्र उभारणीत देशातील युवाशक्तीच्या क्षमतेचा पुरेपूर वापर केला जाईल आणि त्यांच्या ताकदीची मोलाची भर घातली जाईल."
'शक्तीची सप्तधारा': विकासाची सात प्रमुख क्षेत्रे
१. उत्पादन क्षेत्र (Manufacturing Sector): 'सप्तधारां'पैकी पहिली शक्ती म्हणजे उत्पादन क्षेत्र. यासाठी आपल्याला खर्च (Cost), गुणवत्ता (Quality) आणि प्रमाणाची व्याप्ती (Scale) या तीन गोष्टींवर लक्ष केंद्रित करावे लागेल. गुणवत्तेच्या बाबतीत कोणतीही तडजोड न करणे हेच भारताचे ब्रँड मूल्य ठरेल.
२. अन्न प्रक्रिया (Food Processing): दुसरी शक्ती म्हणजे अन्न प्रक्रिया क्षेत्र. नवीन मुक्त व्यापार करारांमुळे (FTAs) आता भारतीय उत्पादनांना जागतिक बाजारपेठेत अधिक चांगली संधी मिळाली आहे.
३. तंत्रज्ञान आणि नवोपक्रम (Technology & Innovation): तिसरी शक्ती म्हणजे डिजिटल आणि दळणवळण तंत्रज्ञान. जागतिक स्तरावर भारताची डिजिटल पकड मजबूत करण्यासाठी अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि नावीन्यपूर्ण संशोधनावर भर दिला जाईल.
४. कनेक्टिव्हिटी (Gati-Shakti Connectivity): चौथी शक्ती म्हणजे देशात अखंड आणि हाय-स्पीड दळणवळण व्यवस्था उभारणे. उच्च-वेगवान रेल्वे, आधुनिक महामार्ग, अंतर्गत जलमार्ग, आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, मल्टी-मॉडेल लॉजिस्टिक्स हब आणि बंदरांवर आधारित विकासाला गती दिली जाईल.
५. संरक्षण उत्पादन क्षेत्र (Defense Sector): पाचवी शक्ती म्हणजे संरक्षण क्षेत्रातील उत्पादन. भारत या क्षेत्रात पूर्णपणे स्वावलंबी बनेल आणि जागतिक पातळीवर अत्याधुनिक शस्त्रास्त्रांचा प्रमुख पुरवठादार बनेल. ड्रोन आणि सुपरसॉनिक तंत्रज्ञानावर विशेष भर असेल.
६. हरित आणि नील अर्थव्यवस्था (Green & Blue Economy): सहावी शक्ती म्हणजे हरित अर्थव्यवस्था. अक्षय ऊर्जा, ऊर्जा साठवणूक आणि हरित उत्पादनात भारत क्रांती घडवून आणेल. यासोबतच सागरी संसाधनांचा पुरेपूर वापर करत 'ब्लू इकॉनॉमी'मध्ये नवीन संधी निर्माण केल्या जातील.
७. सॉफ्ट पॉवर (Soft Power): सातवी शक्ती म्हणजे भारताची 'सॉफ्ट पॉवर'. योग, आयुर्वेद, सर्वांगीण आरोग्यसेवा, हस्तकला, भारतीय संस्कृती, चित्रपट, ॲनिमेशन, गेमिंग आणि डिजिटल आशय (कंटेंट) यांमुळे आज जग भारताशी जोडले जात आहे. १०० हून अधिक राष्ट्रीय उद्याने आणि सांस्कृतिक वारशाच्या बळावर परदेशी पर्यटकांना आकर्षित केले जाईल.
Gen-Z आणि विद्यार्थ्यांसाठी मोठ्या घोषणा
१ कोटी तरुणांना AI कौशल्य प्रशिक्षण:
विकसित भारताच्या प्रवासात युवा पिढी हीच सर्वात मोठी प्रेरक शक्ती आहे. हीच बाब लक्षात घेऊन पंतप्रधानांनी येत्या एका वर्षात देशातील १ कोटी तरुणांना कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence - AI) कौशल्य प्रशिक्षण देण्याचा संकल्प जाहीर केला, जेणेकरून भारतीय तरुण जागतिक पातळीवर एआय क्षेत्राचे नेतृत्व करू शकतील.
विद्यार्थ्यांसाठी मोफत ऑनलाईन कोचिंग:
स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीसाठी विद्यार्थ्यांवर आणि पालकांवर असणारा आर्थिक ताण कमी करण्यासाठी सरकारने 'मोफत ऑनलाईन कोचिंग'चे जाळे उभारण्याची घोषणा केली आहे. कोचिंग क्लासेसच्या वाढत्या शर्यतीत कोणताही गरजू आणि गुणवंत विद्यार्थी मागे पडू नये, हा या योजनेमागचा मुख्य उद्देश आहे.