५९४ किमी लांबीचा सहा-लेन द्रुतगती मार्ग; ३६,२३० कोटी रुपये खर्च
नवी दिल्ली / लखनौ : पंतप्रधान नरेंद्र मोदी ( Narendra Modi) यांच्या हस्ते उत्तर प्रदेशातील महत्त्वाकांक्षी गंगा एक्सप्रेसवेचे (Ganga Expressway) उद्घाटन करण्यात आले. तब्बल ५९४ किमी लांबीचा हा सहा-लेन द्रुतगती मार्ग मेरठ ते प्रयागराज असा १२ जिल्ह्यांना जोडणारा असून, राज्याच्या पायाभूत सुविधांमध्ये मोठी झेप मानला जात आहे. सुमारे ३६,२३० कोटी रुपये खर्च करून उभारण्यात आलेल्या या प्रकल्पामुळे प्रवास, उद्योग आणि शेती क्षेत्रात मोठे बदल अपेक्षित आहेत.
प्रवासाच्या वेळेत मोठी बचत
गंगा एक्सप्रेसवे सुरू झाल्यामुळे मेरठ ते प्रयागराज प्रवासाचा कालावधी १०-१२ तासांवरून थेट ६-८ तासांपर्यंत कमी होणार आहे. या मार्गावर वाहनांना १२० किमी प्रतितास वेगाने धावण्याची परवानगी असल्याने प्रवास अधिक जलद आणि सुरक्षित होईल.
१२ जिल्ह्यांना जोडणारा महत्त्वाचा कॉरिडॉर
हा एक्सप्रेसवे मेरठ, हापूर, बुलंदशहर, अमरोहा, संभल, बदायूं, शाहजहानपूर, हरदोई, उन्नाव, रायबरेली, प्रतापगड आणि प्रयागराज या १२ जिल्ह्यांना थेट जोडतो. त्यामुळे पश्चिम आणि पूर्व उत्तर प्रदेशातील दळणवळण अधिक मजबूत होणार आहे.
औद्योगिक आणि आर्थिक विकासाला चालना
या मार्गालगत सुमारे ६,५०७ एकर क्षेत्रात १२ औद्योगिक व लॉजिस्टिक क्लस्टर्स उभारण्याचे नियोजन आहे. यासाठी जवळपास ४७,००० कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीचे प्रस्ताव आधीच प्राप्त झाले आहेत. यामुळे वेअरहाऊसिंग, अन्नप्रक्रिया, ई-कॉमर्स आणि उत्पादन क्षेत्राला मोठी चालना मिळणार आहे.
संरक्षणासाठीही उपयुक्त
शाहजहानपूर येथे ३.५ किमी लांबीची आपत्कालीन हवाईपट्टी उभारण्यात आली असून, गरज पडल्यास भारतीय वायुदलाची लढाऊ विमाने येथे उतरू शकतात. त्यामुळे या प्रकल्पाला संरक्षणदृष्ट्याही महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
शेती आणि पर्यटनाला फायदा
जलद वाहतुकीमुळे शेतकऱ्यांना त्यांचे उत्पादन बाजारात लवकर पोहोचवता येणार असून, नाशवंत मालाचे नुकसान कमी होईल. तसेच त्रिवेणी संगम (Triveni Sangam) सारख्या धार्मिक स्थळांना जाणे सोपे झाल्याने पर्यटनालाही चालना मिळेल.
व्यापक दळणवळण जाळ्याचा भाग
गंगा एक्सप्रेसवे हा यमुना एक्सप्रेसवे (Yamuna Expressway) आग्रा-लखनौ एक्सप्रेसवे ( Agra-Lucknow Expressway ) तसेच प्रस्तावित नोयडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (Noida International Airport) यांसारख्या प्रकल्पांशी जोडला जाणार आहे. ज्यामुळे उत्तर भारतात मजबूत वाहतूक नेटवर्क तयार होईल.
संतुलित विकासाचा प्रयत्न
पश्चिम उत्तर प्रदेश औद्योगिकदृष्ट्या पुढे असताना पूर्वेकडील भाग तुलनेने मागे आहे. गंगा एक्सप्रेसवेच्या माध्यमातून या दोन्ही भागांतील आर्थिक दरी कमी करून संतुलित विकास साधण्याचा सरकारचा प्रयत्न आहे.एकंदरीत, गंगा एक्सप्रेसवे हा केवळ रस्ता नसून, औद्योगिक वाढ, रोजगारनिर्मिती आणि प्रादेशिक विकासाला गती देणारा दीर्घकालीन आर्थिक महामार्ग ठरणार आहे.
