जागतिक राजकारणात काही देश असे असतात, जे प्रत्येक हालचालीतून संदेश देतात. उत्तर कोरिया त्यातलाच एक. किम जोंग उन यांच्या नेतृत्वाखालील या देशाने पुन्हा एकदा आपल्या लष्करी क्षमतेचा ठसा उमटवला आहे. ठोस-इंधनावर चालणाऱ्या नव्या इंजिनच्या यशस्वी चाचणीने केवळ तांत्रिक प्रगतीच दाखवली नाही, तर त्यामागील राजकीय संदेशही स्पष्ट केला. उत्तर कोरिया अजून मागे हटलेला नाही.
या चाचणीचे महत्त्व केवळ आकड्यांत नाही, तर त्याच्या परिणामांमध्ये आहे. २,५०० किलोटन क्षमतेचे इंजिन म्हणजे आधीपेक्षा अधिक शक्तिशाली आणि प्रभावी प्रणाली. यामध्ये वापरलेले कंपोजिट कार्बन फायबर तंत्रज्ञान हे वजन कमी करतानाच टिकाऊपणा वाढवते. परिणामी, अधिक लांब पल्ल्याच्या आणि वेगवान क्षेपणास्त्रांची निर्मिती शक्य होते. हे सर्व पाहता, उत्तर कोरिया आता केवळ प्रादेशिक नव्हे, तर थेट अमेरिकेपर्यंत पोहोचणाऱ्या क्षमतेकडे वाटचाल करत असल्याचे दिसते.
सॉलिड-फ्यूल तंत्रज्ञान हे या सगळ्या समीकरणातला गेमचेंजर ठरतो. पारंपरिक लिक्विड-फ्यूल मिसाइल्सना प्रक्षेपणापूर्वी मोठी तयारी लागते, ज्यामुळे त्यांचा माग काढणे आणि रोखणे तुलनेने सोपे जाते. पण सॉलिड-फ्यूल मिसाइल्स तत्काळ डागता येतात. त्यामुळे शत्रूला प्रतिक्रिया देण्यासाठी वेळच मिळत नाही. यामुळेच अमेरिकेसारख्या प्रगत संरक्षण प्रणाली असलेल्या देशांसाठीही हे मोठे आव्हान ठरते.
यात आणखी एक धोकादायक पैलू म्हणजे मल्टिपल वॉरहेड्सची शक्यता. एकाच मिसाइलमधून अनेक लक्ष्यांवर हल्ला करण्याची क्षमता मिळाल्यास, कोणत्याही देशाच्या मिसाइल डिफेन्स सिस्टीमवर प्रचंड ताण येऊ शकतो. हे तंत्रज्ञान केवळ आक्रमकतेचे प्रतीक नाही, तर प्रतिकारशक्तीला गोंधळात टाकणारे साधनही ठरते.
किम जोंग उन यांचे अलीकडील वक्तव्यही या चाचणीच्या पार्श्वभूमीवर महत्त्वाचे ठरते. त्यांनी उत्तर कोरियाला ‘अपरिवर्तनीय अण्वस्त्र शक्ती’ म्हणून घोषित करताना अमेरिकेवर जागतिक अस्थिरतेचा आरोप केला. मध्यपूर्वेतील संघर्षांचा संदर्भ देत त्यांनी आपली भूमिका अधिक ठाम केली. यामध्ये केवळ संरक्षण नव्हे, तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर स्वतःची ताकद दाखवण्याची रणनीती स्पष्टपणे दिसते.
जग आधीच विविध संघर्षांनी अस्थिर झालेले असताना, अशा चाचण्या तणाव अधिक वाढवतात. उत्तर कोरियाची ही पावले केवळ तांत्रिक प्रगती नसून, जागतिक शक्तिसंतुलनाला दिलेले आव्हान आहेत. पुढे काय घडते, हे अनेक घटकांवर अवलंबून असले तरी एक गोष्ट निश्चित. या चाचणीने जगाचे लक्ष पुन्हा एकदा प्योंगयांगकडे वळवले आहे.
- सचिन दळवी
