पणजी : जागतिक अॅपलप्रेमी आणि विशेषतः तरुणाई ज्या क्षणाची गेली अनेक वर्षे आतुरतेने वाट पाहत होती, तो ऐतिहासिक क्षण अखेर अॅपलच्या वार्षिक फ्लॅगशिप इव्हेंटमध्ये साकार झाला आहे. तंत्रज्ञान विश्वात अॅपलच्या गॅजेट्सची असलेली भुरळ आणि त्याची क्रेझ पुन्हा एकदा सिद्ध करत अॅपलने आपला पहिलावहिला फोल्डेबल स्मार्टफोन 'आयफोन डुओ' (iPhone Duo) अधिकृतपणे जागतिक बाजारपेठेत लाँच केला आहे. अॅपलने आपल्या पारंपारिक बेसिक मॉडेल्सना बाजूला ठेवत थेट हाय-एंड प्रीमियम सेगमेंटवर लक्ष केंद्रित केले आहे. या भव्य सोहळ्यात आयफोन डुओसोबतच आयफोन १८ प्रो (iPhone 18 Pro) आणि आयफोन १८ प्रो मॅक्स (iPhone 18 Pro Max) हे अत्याधुनिक फ्लॅगशिप स्मार्टफोन्स, अॅपल वॉच सिरिज १२, अॅपल वॉच अल्ट्रा ४ आणि अॅक्टिव्ह नॉईज कॅन्सलेशनसह एअरपॉड ५ हे प्रीमियम गॅजेट्सदेखील सादर करण्यात आले.
अॅपलची ही नवी फोल्डेबल एन्ट्री मंदावलेल्या जागतिक फोल्डेबल स्मार्टफोन मार्केटला एक नवी संजीवनी देईल, असा विश्वास तंत्रज्ञान विश्लेषकांकडून व्यक्त केला जात आहे. अॅपलच्या नव्या नेतृत्वाखाली स्टीव्ह जॉब्स थिएटरमधून पार पडलेल्या या लाँचिंग सोहळ्यात नव्या युगाची व्याख्या स्पष्ट करताना या तंत्रज्ञानाला "इंटेलीजेंट पर्सनल हब" (Intelligent Personal Hub) म्हणून संबोधित करण्यात आले. अॅपलच्या मते, आधुनिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) तंत्रज्ञान आणि वापरकर्त्याचा वैयक्तिक संदर्भ (Personal Context) यांच्या मिलाफातून स्मार्टफोन वापराचा एक अभूतपूर्व अनुभव निर्माण करण्यासाठी अधिक स्क्रीन स्पेसची गरज होती आणि याच गरजेतून 'आयफोन डुओ'ची निर्मिती झाली आहे.
'आयफोन डुओ': अभूतपूर्व डिझाईन आणि 'पासपोर्ट साईझ' फॉर्म फॅक्टर
अॅपलने आपल्या पहिल्या फोल्डेबल स्मार्टफोनसाठी अत्यंत सोयीस्कर अशा 'पासपोर्ट साईझ' फॉर्म फॅक्टरची (Passport-size form factor) निवड केली आहे. या स्मार्टफोनच्या बाहेरील बाजूस ५.४ इंचाचा प्रायमरी डिस्प्ले दिला आहे, जो हातात धरण्यास अत्यंत सोपा आणि वापरण्यास सुलभ आहे. तर फोन उघडल्यानंतर आतमध्ये ७.६ इंचाचा भव्य 'सुपर रेटिना एक्सडीआर' (Super Retina XDR) इनर डिस्प्ले मिळतो. हा इनर स्क्रीन नॅनो-टेक्सचर (Nano-texture), अँटी-ग्लेअर प्रीमियम कव्हर आणि टायटॅशियम बॅकिंगद्वारे सुसज्ज करण्यात आला आहे. फोनच्या फोल्डिंग मेकॅनिझमसाठी अत्यंत तंतोतंत काम करणारे 'प्रिसिजन हिंज' (Precision Hinge) इंजिनिअर करण्यात आले आहे.
या फोल्डेबल डिझाईनला पूर्ण न्याय देण्यासाठी अॅपलने विशेष 'अॅडॉप्टिव्ह आयओएस २७' (Adaptive iOS 27) ही ऑपरेटिंग सिस्टीम विकसित केली आहे. हा इंटरफेस फोनच्या उघडण्याच्या, मोडण्याच्या किंवा फिरवण्याच्या हालचालींनुसार आपोआप अॅडजस्ट होतो. अॅपलच्या इतिहासात पहिल्यांदाच यामध्ये 'स्प्लिट स्क्रीन' (Split Screen) आणि 'स्प्लिट-व्ह्यू मल्टीटास्किंग' (Split-view multitasking) फीचर देण्यात आले आहे. यामुळे युझर्स एकाच स्क्रीनवर एकाच वेळी दोन वेगवेगळ्या अॅप्सचा वापर करू शकतात, एकाच अॅपच्या दोन विंडोज उघडू शकतात किंवा काम करत असताना फ्लोटिंग व्हिडिओ विंडो चालवू शकतात. वर्षअखेरीस या स्क्रीनला 'अॅपल पेन्सिल'चा (Apple Pencil) सपोर्ट देखील मिळणार आहे.
ए२० प्रो चिपसेट आणि नेक्स्ट-जनरेशन अॅपल इंटेलिजन्स
आयफोन १८ प्रो सिरिज आणि आयफोन डुओ या दोन्ही फ्लॅगशिप डिव्हाइसेसमध्ये अत्यंत शक्तिशाली अशी अॅपलची नवी 'ए२० प्रो' (A20 Pro) अॅडव्हान्स्ड चिप देण्यात आली आहे. मोबाईल प्रोसेसरच्या जगतात ही चिप अत्यंत जलद आणि कार्यक्षम मानली जात आहे. ऑन-डिव्हाईस एआय मॉडेल (On-device AI models) अधिक प्रभावीपणे रन करण्यासाठी या चिपमध्ये स्वतंत्र 'सेकंड न्यूरल इंजिन' (Second Neural Engine) समाविष्ट करण्यात आले आहे.
या नव्या चिपसेटच्या जोरावर फोनमधील 'सिरी' (Siri) ही व्हॉईस असिस्टंट आता पूर्णपणे बदलली आहे. 'अॅपल इंटेलिजन्स' (Apple Intelligence) तंत्रज्ञानामुळे सिरी आता आयक्लाउडच्या (iCloud) मदतीने युझर्सच्या वैयक्तिक संदर्भांना समजून घेऊन संवाद साधेल. अॅपलचा हा नवा एआय असिस्टंट आता थेट चॅटजीपीटी (ChatGPT) आणि जेमिनी (Gemini) यांसारख्या बलाढ्य एआय प्लॅटफॉर्म्सना थेट आव्हान देणार आहे.
कॅमेरा तंत्रज्ञान आणि इतर अद्ययावत फीचर्स
कॅमेरा आणि व्हिडियोग्राफी सेगमेंटमध्ये अॅपलने पुन्हा एकदा नवा आदर्श निर्माण केला आहे. आयफोन १८ प्रो सिरिजमध्ये व्हेरिएबल अॅपरचरसह (Variable Aperture) ४८ मेगापिक्सलचा प्रायमरी रिअर कॅमेरा देण्यात आला आहे. यामध्ये नाईट मोड आणि सिनेमॅटिक इफेक्ट्स अधिक प्रगत केले आहेत. व्हिडिओ मेकिंग शौकीनांसाठी आणि कंटेंट क्रिएटर्ससाठी प्रो सिरिजमध्ये नवीन 'टाइम-लॅप्स व्हिडिओ' (Time-lapse video) ४के (4K) रिझोल्यूशन आणि डॉल्बी व्हिजन एचडीआर (Dolby Vision HDR) सपोर्टसह सादर करण्यात आला आहे.
याशिवाय, आयफोन १८ सिरिजच्या डायनामिक आयलंडमध्ये (Dynamic Island) सुधारणा करण्यात आली असून आता एकाच वेळी तीन अॅक्टिव्ह टास्क किंवा विजेट्स हाताळता येतील. फोनमध्ये मोठा बॅटरी पॅक देण्यात आला असून पॉवर मॅनेजमेंट अधिक कार्यक्षम करण्यात आले आहे. रंगांच्या बाबतीत तरुणाईची आवड लक्षात घेऊन अॅपलने डीप ब्लॅक, सिल्व्हर, ग्लेशियर ब्लू आणि अत्यंत सोफिस्टिकेटेड मानला जाणारा 'बरगंडी' (Burgundy) अशा चार आकर्षक रंगांचे पर्याय उपलब्ध करून दिले आहेत. तर आयफोन डुओ पांढऱ्या (White) आणि डार्क ब्लू (Dark Blue) अशा दोन अभिजात रंगांमध्ये उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे.
किंमत, उपलब्धता आणि जागतिक बाजारपेठेतील गणित
जागतिक बाजारपेठेत आणि विशेषतः भारतात अॅपलच्या या नव्या गॅजेट्सच्या किमतींची प्रचंड उत्सुकता होती. भारतात या उपकरणांच्या अधिकृत किमती खालीलप्रमाणे असणार आहेत:
आयफोन डुओ (iPhone Duo - 256GB): $1,999 (भारतीय बाजारात किंमत: रुपये २,९९,९००)
आयफोन १८ प्रो (iPhone 18 Pro - 256GB): $1,199 पासून सुरू (भारतीय बाजारात किंमत: रुपये १,६४,९०० पासून सुरू)
आयफोन १८ प्रो मॅक्स (iPhone 18 Pro Max - 256GB): भारतीय बाजारात सुरुवातीची किंमत रुपये १,७९,९००
आयफोन १८ प्रो सिरिज २५६ जीबी, ५१२ जीबी, १ टीबी आणि २ टीबी या स्टोरेज व्हेरियंटमध्ये उपलब्ध असेल. भारतात या फोनची प्री-ऑर्डर या शनिवारपासून सुरू होत असून ओपन सेल १८ सप्टेंबरपासून सुरू होईल. तर अत्यंत वेधक असा 'आयफोन डुओ' ऑक्टोबर महिन्यापासून विक्रीसाठी उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे.
इंटरनॅशनल डेटा कॉर्पोरेशनच्या (IDC) आंतरराष्ट्रीय संशोधन अहवालानुसार, २०२६ च्या पहिल्या सहामाहीत जागतिक स्तरावर फोल्डेबल फोनच्या विक्रीत १५ टक्क्यांची घसरण झाली होती, ज्यामध्ये हुआवेईचा बाजारात सर्वाधिक वाटा होता. अँड्रॉइड इकोसिस्टममध्ये फोल्डेबल फोन्सची मागणी एका टप्प्यावर स्थिरावली असताना अॅपलच्या आयओएस (iOS) प्रणालीसह या सेगमेंटमध्ये झालेल्या प्रवेशामुळे बाजाराला मोठे वळण मिळणार आहे. आयडीसीच्या अंदाजानुसार, अॅपल आपल्या पहिल्या १२ महिन्यांत सुमारे १० दशलक्ष (१ कोटी) आयफोन डुओ युनिट्सची विक्री करेल आणि $२७ अब्ज इतका महसूल गोळा करेल. यामुळे जागतिक फोल्डेबल सेगमेंटच्या एकूण मूल्यांपैकी तब्बल ४४ टक्के वाटा एकट्या अॅपलकडे जाण्याचा अंदाज वर्तवला गेला आहे. अॅपलच्या या प्रवेशामुळे संपूर्ण प्रीमियम स्मार्टफोन बाजारपेठेचे अर्थशास्त्र बदलणार आहे.