कर्नाटक काँग्रेसमध्ये नेतृत्वबदलाचे संकेत

बंगळुरू : कर्नाटक काँग्रेसमधील अंतर्गत राजकीय घडामोडींना आता कमालीचा वेग आला असून, राज्यात मोठ्या नेतृत्वबदलाचे संकेत मिळत आहेत. मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या यांना काँग्रेस हायकमांडने तातडीने दिल्लीला बोलावल्यामुळे राज्यातील राजकीय वातावरण कमालीचे तापले आहे. २०२३ मध्ये कर्नाटकात काँग्रेसचे सरकार स्थापन झाल्यापासून मुख्यमंत्री बदलाची चर्चा वेगवेगळ्या पातळीवर सुरू होती, परंतु या ताज्या घडामोडींमुळे आणि दिल्लीतील बैठकीमुळे या चर्चांना अधिकृतपणे पुन्हा एकदा मोठी चालना मिळाली आहे.

या राजकीय वादळाची सुरुवात खुद्द मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या यांनी दिलेल्या माहितीनंतर झाली. काँग्रेसचे राष्ट्रीय महासचिव के. सी. वेणुगोपाल यांनी आपल्याला दिल्लीला येण्याचे निर्देश दिले असल्याचे त्यांनी प्रसारमाध्यमांशी बोलताना स्पष्ट केले. मंगळवारी सकाळी ११ वाजता ही महत्त्वपूर्ण बैठक पार पडणार आहे. मात्र, या बैठकीचा मुख्य अजेंडा काय आहे किंवा कोणत्या विषयावर तिथे चर्चा होणार आहे, याबाबत आपल्याला अद्याप कोणतीही अधिकृत माहिती नसल्याचा दावा मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या यांनी केला आहे. असे असले तरी, राजकीय विश्लेषकांच्या मते ही बैठक कर्नाटकच्या भावी नेतृत्वाची दिशा ठरवणारी असणार आहे.

मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या यांच्या दिल्ली दौऱ्याच्या वृत्तावर कर्नाटक काँग्रेसमधील दुसरे महत्त्वाचे शक्तीकेंद्र आणि राज्याचे उपमुख्यमंत्री डी. के. शिवकुमार यांनी अत्यंत सावध आणि सूचक प्रतिक्रिया दिली आहे. काँग्रेसचे प्रभारी रणदीप सिंह सुरजेवाला यांच्या संदर्भाने बोलताना शिवकुमार म्हणाले की, पक्षाच्या वरिष्ठ नेत्यांनी दिल्लीला बोलावल्यास जाणे हे प्रत्येकाचे कर्तव्यच आहे. पक्षश्रेष्ठी जो आदेश देतील, त्याचे पालन केले जाईल. मात्र, सध्या सुरू असलेल्या नेतृत्वबदलाच्या चर्चांवर थेट भाष्य करणे त्यांनी टाळले असून, तो आपला अधिकार नसल्याचे सांगत त्यांनी चेंडू हायकमांडच्या कोर्टात ढकलला आहे.

कर्नाटकच्या राजकारणात २०२३ च्या विधानसभा निवडणुकीच्या निकालानंतर सिद्धरामय्या आणि डी. के. शिवकुमार या दोन्ही नेत्यांनी मुख्यमंत्रीपदावर आपला मजबूत दावा ठोकला होता. त्यावेळी दिल्लीत झालेल्या दीर्घ आणि तणावपूर्ण चर्चेनंतर सिद्धरामय्या यांच्या गळ्यात मुख्यमंत्रीपदाची माळ पडली, तर शिवकुमार यांनी उपमुख्यमंत्रीपद स्वीकारले. या सत्तावाटपादरम्यान दोन्ही नेत्यांमध्ये अडीच-अडीच वर्षांचा 'रोटेशनल मुख्यमंत्री' पदाचा एखादा अघोषित किंवा अनौपचारिक करार झाला असावा, अशी चर्चा राजकीय वर्तुळात सतत रंगत राहिली आहे. काँग्रेसने अधिकृत पातळीवर अशा कोणत्याही फॉर्म्युलाचे अस्तित्व कधीच मान्य केलेले नाही.

सिद्धरामय्या यांच्याकडे असलेला मोठा सामाजिक जनाधार आणि प्रशासकीय अनुभव, तर दुसरीकडे डी. के. शिवकुमार यांचे पक्ष संघटन कौशल्य आणि संकटसमयी पक्षाला सावरणारी भूमिका यामुळे दोन्ही नेत्यांचे पारडे पक्षात सारखेच आहे. गेल्या काही महिन्यांत शिवकुमार समर्थक आमदारांनी सरकार स्थापनेच्या वेळी दिलेल्या वचनांची पूर्तता करण्याबाबत जाहीरपणे वक्तव्ये केली होती, ज्यामुळे अंतर्गत संघर्ष चव्हाट्यावर आला होता. आता दिल्लीतील या हायव्होल्टेज बैठकीत सिद्धरामय्या यांचे पद कायम राहणार की कर्नाटकची धुरा शिवकुमार यांच्याकडे सोपवली जाणार, याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.