राजस्थानमधील बहुचर्चित जल जीवन मिशन घोटाळ्याप्रकरणी गुरुवारी पहाटे मोठी कारवाई करण्यात आली असून, राजस्थानचे माजी सार्वजनिक आरोग्य अभियांत्रिकी मंत्री महेश जोशी यांना एसीबीने त्यांच्या जयपूरमधील निवासस्थानावरून अटक केली. एसीबीचे उपमहानिरीक्षक डॉ. रामेश्वर सिंह यांच्या नेतृत्वाखालील विशेष पथकाने पहाटे ५:३० च्या सुमारास ही कारवाई केली. या ९६० कोटी रुपयांच्या घोटाळ्यात जोशी यांनी आपल्या पदाचा गैरवापर करून निविदा प्रक्रियेत अनियमितता केल्याचा आणि कोट्यवधींची लाच स्वीकारल्याचा गंभीर आरोप तपास यंत्रणेने ठेवला आहे.
या प्रकरणाचा मुख्य केंद्रबिंदू केंद्र सरकारच्या जल जीवन मिशन योजनेअंतर्गत काढण्यात आलेल्या निविदांमध्ये आहे. तपासादरम्यान असे समोर आले की, श्री गणपती ट्युबवेल आणि श्री श्याम ट्युबवेल या दोन खासगी कंपन्यांनी इरकॉन इंटरनॅशनलची बनावट अनुभव प्रमाणपत्रे सादर करून सुमारे ९७९ कोटी रुपयांची कंत्राटे बेकायदेशीरपणे मिळवली होती. एसीबीच्या दाव्यानुसार, या कंपन्यांना कंत्राटे मिळावीत यासाठी तत्कालीन मंत्र्यांनी आणि उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांनी नियमांना बगल दिली होती. या बदल्यात निविदा रकमेच्या सुमारे ४ टक्के रक्कम लाच म्हणून स्वीकारली गेल्याचे प्राथमिक पुरावे यंत्रणेच्या हाती लागले आहेत.
महेश जोशी यांच्यासाठी ही अटक कायदेशीर पेच वाढवणारी ठरली आहे, कारण यापूर्वी एप्रिल २०२५ मध्ये ईडीने त्यांना मनी लाँड्रिंग प्रकरणात अटक केली होती. सात महिने तुरुंगात घालवल्यानंतर डिसेंबर २०२५ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने त्यांना जामीन मंजूर केला होता. मात्र, एसीबीने भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायद्यांतर्गत नोंदवलेल्या स्वतंत्र गुन्ह्यात नवीन पुरावे मिळाल्याने त्यांना पुन्हा एकदा कोठडीत जावे लागले आहे. या अटकेमुळे माजी अशोक गेहलोत सरकारच्या काळातील भ्रष्टाचाराची प्रकरणे पुन्हा एकदा ऐरणीवर आली आहेत.
या घोटाळ्याची व्याप्ती केवळ मंत्र्यांपर्यंत मर्यादित नसून, यात सनदी अधिकारी आणि अभियांत्रिकी विभागातील मोठ्या साखळीचा सहभाग असल्याचे निष्पन्न झाले आहे. यापूर्वी एप्रिल महिन्यातच माजी अतिरिक्त मुख्य सचिव सुबोध अगरवाल यांना या प्रकरणात अटक करण्यात आली होती. याशिवाय मुख्य अभियंता, वित्तीय सल्लागार आणि अधीक्षक अभियंता अशा एकूण २२ अधिकाऱ्यांविरुद्ध गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत. डिजिटल पुरावे आणि ई-मेल ट्रेलच्या माध्यमातून कंत्राटदार आणि अधिकाऱ्यांमधील आर्थिक देवाणघेवाण उघड झाली असून, आतापर्यंत १० जणांना जेरबंद करण्यात आले आहे.
भाजप नेते किरोडीलाल मीणा यांनी २०२३ मध्ये केलेल्या तक्रारीनंतर या प्रकरणाचा तपास सुरू झाला होता, जो आता अंतिम टप्प्यात पोहोचताना दिसत आहे. महेश जोशी यांची सध्या एसीबी मुख्यालयात कसून चौकशी सुरू असून, त्यांना न्यायालयात हजर केले जाणार आहे. आगामी काळात या प्रकरणात आणखी काही धक्कादायक खुलासे होण्याची आणि इतर फरार आरोपींच्या अटकेची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. या कारवाईमुळे राजस्थानमधील राजकीय वातावरण चांगलेच तापले असून भ्रष्टाचाराच्या मुद्द्यावरून सत्ताधारी आणि विरोधकांमध्ये पुन्हा एकदा जुंपण्याची चिन्हे आहेत.
