लेफ्टनंट कर्नल डॉ. नितीन रिवणकर यांचे चरित्र केवळ व्यावसायिक प्रवास नसून, ते दुर्गम डोंगरदऱ्यांपासून अथांग समुद्रापर्यंत सदैव रुग्णसेवेसाठी तत्पर असणाऱ्या एका समर्पित आणि प्रेरणादायी जीवनाचे मूर्तिमंत दर्शन आहे.
भारतीय सशस्त्र दलांच्या परंपरेनुसार, अधिकारी सहसा त्यांच्या एकाच शाखेशी असलेल्या निष्ठेमुळे ओळखले जातात सैन्याचा ऑलिव्ह ग्रीन, नौदलाचा पांढरा किंवा हवाई दलाचा निळा गणवेश. तथापि, लेफ्टनंट कर्नल डॉ. नितीन रिवणकर (निवृत्त) यांची कारकीर्द एक उल्लेखनीय अपवाद म्हणून समोर येते. एक विद्वान, एक सैनिक आणि एक विशेषज्ञ, डॉ. रिवणकर यांचा २२ वर्षांचा प्रवास हा 'त्रिसैन्य' योगदानाचा एक दुर्मिळ वृत्तांत आहे, जो हे सिद्ध करतो की सेवाभावी उपचारांच्या कार्याला भूभाग किंवा गणवेशाची कोणतीही मर्यादा नसते. अरबी समुद्रातील विमानवाहू जहाजांच्या डेकपासून ते भूतानच्या उंच पर्वतीय खिंडींपर्यंत आणि पंजाब व जम्मूच्या संवेदनशील सीमांपर्यंत, त्यांची कारकीर्द व्यावसायिक बहुआयामीता आणि देशभक्तीपर सेवेचे एक उत्तम उदाहरण आहे.
उत्कृष्टतेचा पाया
गोव्यात जन्मलेले आणि वाढलेले डॉ. रिवणकर यांचा गणवेशाबद्दलचा ओढा लहानपणापासूनच सुरू झाला, जेव्हा ते एनसीसी (नौदल) चे सदस्य होते. गोवा डेंटल कॉलेजमधून (BDS) पदवी घेतल्यानंतर, त्यांनी १९८६ मध्ये सेवेच्या आवाहनाला प्रतिसाद दिला आणि आर्मी डेंटल कॉर्प्स (ADC) मध्ये सामील झाले. त्यांचे सामान्य नागरिक ते सैनिक हे संक्रमण लखनौ येथील ऑफिसर्स ट्रेनिंग अकादमी (OTA) मध्ये पूर्ण झाले, जिथे त्यांनी नेतृत्व आणि सामरिक कौशल्ये आत्मसात केली, जी त्यांच्या गणवेशातील दोन दशकांच्या कारकिर्दीची ओळख बनली.
'सशस्त्र दलांचे' दंत अधिकारी
बहुतेक अधिकारी आपली कारकीर्द एकाच सेवेच्या कार्यप्रणालीत घालवतात, परंतु लेफ्टनंट कर्नल रिवणकर यांनी विविध ठिकाणी केलेल्या सेवांमधून एक खरे 'सशस्त्र दलांचे' अधिकारी म्हणून दुर्मिळ मान मिळवला:
सैन्याची धमक: त्यांनी सागर येथील फील्ड अॅम्ब्युलन्स युनिटमध्ये सेवा दिली आणि १९८४ नंतरच्या तणावपूर्ण काळात त्यांची पंजाबमध्ये नियुक्ती झाली होती. त्यांनी नागालँडमधील ३ कॉर्प्समध्येही सेवा दिली आणि कारगिल घटनेनंतर लगेचच जम्मू सीमेवर प्रत्यक्ष संघर्षाच्या परिस्थितीला तोंड दिले.
हवाई दलाची अचूकता: क्रमांक १ पालम हवाई दल दंत केंद्रात, त्यांनी देशाच्या राजधानीच्या मध्यभागी सेवा दिली. त्यांच्या कार्यकाळात भारतीय क्रिकेट संघ पालमच्या मैदानावर सराव करत असे, ही आठवण ते आवर्जून सांगतात.
नौदलाची परंपरा: गोव्यातील आपल्या मुळांकडे परत येऊन, त्यांनी INHS जीवंती येथे सेवा दिली. या कार्यकाळात विमानवाहू जहाज INS विराटवर एका प्रतिष्ठित मोहिमेचा समावेश होता, जिथे त्यांनी श्रीलंकेला प्रदक्षिणा घातली आणि समुद्रात लढाऊ विमानांचे उड्डाण व अवतरण या गुंतागुंतीच्या प्रक्रियांचे साक्षीदार झाले. शैक्षणिक नेतृत्व आणि दुर्गम सीमा
डॉ. रिवणकर यांच्या कारकिर्दीला त्यांच्या बौद्धिक योगदानामुळेही एक वेगळी ओळख मिळाली. त्यांनी पुणे येथील सशस्त्र दल वैद्यकीय महाविद्यालयातून (AFMC) एमडीएसची पदवी मिळवली आणि नंतर त्याच प्रतिष्ठित संस्थेत प्रोस्थोडॉन्टिक्स विभागात प्राध्यापक आणि विभागप्रमुख (HOD) म्हणून पाच वर्षे काम केले.
त्यांची सेवा भूतानमधील प्रोजेक्ट दंतक (सीमा रस्ते संघटना) द्वारे भारताच्या सीमांपलीकडेही विस्तारली. 'थंडर ड्रॅगनच्या भूमी'मध्ये प्रवास करून, त्यांनी दुर्गम भागांमध्ये महत्त्वपूर्ण पायाभूत सुविधा उभारणाऱ्या सैनिकांना आवश्यक दंतवैद्यकीय सेवा पुरवली. या काळात, ते अनेकदा अधिकृत छायाचित्रकार म्हणून काम करत, लष्करी हेलिकॉप्टरमधून परिसराचे विहंगम दृश्य टिपत असत.
वारसा आणि साहसाची भावना
२००८ मध्ये निवृत्त झाल्यापासून, लेफ्टनंट कर्नल रिवणकर गोव्यात परतले आहेत, जिथे ते यशस्वीपणे खाजगी व्यवसाय चालवत आहेत. तथापि, त्यांच्यासारख्या उत्साही व्यक्तीसाठी 'निवृत्ती' हा शब्द योग्य नाही. एक उत्साही सायकलस्वार आणि धावपटू असलेले त्यांनी अलीकडेच मनाली-लेह सायकल मोहीम पूर्ण केली, ज्यामध्ये जगातील काही सर्वात उंच मोटारयोग्य खिंडी पार कराव्या लागतात हे त्यांच्या लष्करी सेवेच्या काळात निर्माण झालेल्या शारीरिक आणि मानसिक लवचिकतेचे प्रतीक आहे.
लेफ्टनंट कर्नल डॉ. नितीन रिवणकर यांची कथा केवळ एक व्यावसायिक चरित्र नाही; तर ते एका परिपूर्ण जीवनाचे वर्णन आहे, जे उच्च-तंत्रज्ञान असलेल्या रुग्णालयात असो, चालत्या जहाजावर असो किंवा दुर्गम पर्वतीय छावणीत असो, सेवेसाठी सतत तत्पर राहण्याच्या वृत्तीने वैशिष्ट्यपूर्ण आहे.
जॉन आगियार, + ९१ ९८२२१५९७०५
