पेट्रोल पंपावरील प्रत्येक व्यवहारात पारदर्शकता आणण्यासाठी ग्राहकांनी सजग राहणे गरजेचे.
पणजी : पेट्रोल पंपावर गाडीत इंधन भरताना आपण सर्वजण अत्यंत सावधगिरी बाळगतो. प्रामुख्याने पेट्रोल भरण्यापूर्वी मीटरवर 'झिरो' (0) आहे की नाही, हे पाहण्याकडे सर्वांचा कल असतो. झिरो पाहिला की आपली फसवणूक होणार नाही, असा एक सर्वसामान्य समज आहे. मात्र, केवळ झिरो पाहून तुमची फसवणूक थांबते असे नाही. इंधनाच्या बाबतीत होणारी खरी फसवणूक ही त्याच्या 'शुद्धतेमध्ये' (Purity) दडलेली असते. भेसळयुक्त पेट्रोल किंवा डिझेल तुमच्या गाडीच्या इंजिनचे कायमस्वरूपी नुकसान करू शकते. त्यामुळेच आता झिरोसोबत 'डेन्सिटी' (Density) तपासणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
काय आहे डेन्सिटी आणि ती कशी तपासावी?
इंधनाची घनता म्हणजेच डेन्सिटी ही त्याच्या शुद्धतेचा मुख्य निकष आहे. पेट्रोल आणि डिझेलची शुद्धता तपासण्यासाठी सरकारने ठराविक स्टँडर्ड्स निश्चित केली आहेत. पेट्रोलची शुद्ध डेन्सिटी ७३० ते ८०० किलोग्रॅम प्रति घन मीटर दरम्यान असणे आवश्यक आहे. तसेच, डिझेलसाठी हे प्रमाण ८३० ते ९०० किलोग्रॅम प्रति घन मीटर निश्चित करण्यात आले आहे. तापमानातील बदलानुसार या आकड्यांमध्ये थोडाफार फरक पडू शकतो, परंतु जर डेन्सिटी या मर्यादेपेक्षा कमी असेल, तर त्या इंधनात भेसळ असण्याची दाट शक्यता असते.
ग्राहकांचे अधिकार आणि खबरदारी
अनेकदा ग्राहकांना प्रश्न पडतो की ही डेन्सिटी तपासणार कशी? याचे उत्तर अत्यंत सोपे आहे. प्रत्येक पेट्रोल पंपावरील डिस्प्ले मीटरवर इंधनाच्या किमतीसोबतच त्याची डेन्सिटी देखील दर्शवलेली असते. याशिवाय, तुम्ही पेट्रोल भरल्यानंतर मिळणाऱ्या पावतीवरही ही माहिती छापलेली असते. जर तुम्हाला मीटरवरील आकड्यावर शंका आली, तर तुम्ही पेट्रोल पंप चालकाकडे 'डेन्सिटी जार'द्वारे प्रत्यक्ष तपासणी करण्याची मागणी करू शकता. ग्राहक संरक्षण कायदा १९८६ नुसार, प्रत्येक ग्राहकाला इंधनाची शुद्धता तपासून घेण्याचा कायदेशीर अधिकार आहे. तुमच्या वाहनाचे आयुष्य वाढवण्यासाठी आणि इंधनासाठी मोजलेल्या पैशांचा पूर्ण मोबदला मिळवण्यासाठी केवळ मीटरमधील शून्यावर अवलंबून राहू नका. पुढच्या वेळी पेट्रोल भरताना डेन्सिटीचा आकडा तपासायला विसरू नका.
