दुर्लक्ष करणे बेतू शकते जिवावर..
नवी दिल्ली: सामान्यतः हृदयाचे ठोके वाढणे ही चिंतेची बाब मानली जाते, परंतु हृदयाचे ठोके गरजेपेक्षा कमी होणे हे देखील तितकेच धोकादायक ठरू आहे . वैद्यकीय भाषेत या स्थितीला 'ब्रॅडीकार्डिया' असे म्हटले जाते. शरीरात ही व्याधी अतिशय संथ गतीने घर करते, ज्याकडे अनेकदा सामान्य थकवा म्हणून दुर्लक्ष केले जाते. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते हृदयाची ही मंदावलेली गती मोठ्या संकटाची चाहूल असू शकते.
एका सुदृढ मानवी हृदयाचे ठोके दर मिनिटाला ६० ते १०० दरम्यान असणे आवश्यक असते. जर हे ठोके सातत्याने ६० प्रति मिनिटापेक्षा (BPM) कमी होत असतील, तर ती चिंतेची बाब आहे. जेव्हा हृदयाची गती मंदावते, तेव्हा शरीरातील महत्त्वाच्या अवयवांना पुरेसा ऑक्सिजनयुक्त रक्तपुरवठा होत नाही. याचा थेट परिणाम व्यक्तीच्या ऊर्जेवर आणि एकूणच आरोग्यावर होतो.
हृदयाचे ठोके नियंत्रित करणारी विद्युत यंत्रणा (इलेक्ट्रिकल सिस्टम) जेव्हा विस्कळीत होते, तेव्हा ही समस्या प्रामुख्याने उद्भवते. खेळाडूंच्या बाबतीत हृदयाचे ठोके थोडे कमी असणे सामान्य मानले जात असले तरी, सर्वसामान्य नागरिकांसाठी हे एखाद्या अंतर्गत आजाराचे लक्षण असू शकते. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिक, हृदयविकाराचा इतिहास असलेले रुग्ण, मधुमेह किंवा किडनीचे विकार असलेल्या व्यक्तींनी याबाबतीत अधिक सतर्क राहणे गरजेचे आहे. तसेच विशिष्ट प्रकारची औषधे घेणाऱ्या रुग्णांनीही आपल्या हार्ट रेटवर लक्ष ठेवावे.
या आजाराची लक्षणे ओळखणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. जर तुम्हाला सतत थकवा जाणवत असेल, वारंवार चक्कर येत असतील किंवा डोळ्यांसमोर अंधारी येत असेल, तर हे हृदयाची गती कमी झाल्याचे संकेत असू शकतात. याशिवाय अगदी साधे काम करतानाही धाप लागणे, छातीत अस्वस्थ वाटणे किंवा वेदना होणे आणि अचानक बेशुद्ध पडल्यासारखे वाटणे या लक्षणांकडे कधीही दुर्लक्ष करू नये.
ब्रॅडीकार्डियाची सर्व कारणे रोखणे मानवी हातात नसले तरी, योग्य जीवनशैलीचा अवलंब करून याचा धोका नक्कीच कमी करता येतो. नियमित व्यायाम, संतुलित आहार, मानसिक तणावापासून मुक्ती आणि ठराविक काळाने केलेली आरोग्य तपासणी तुमच्या हृदयाचे आरोग्य जपण्यासाठी अत्यंत आवश्यक आहे. वेळीच निदान आणि तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्यास या गंभीर संकटातून स्वतःचा बचाव करता येतो.
वरील मजकूर केवळ माहितीपर असून, कोणतेही औषधोपचार घेण्याआधी संबंधित व्याधींशी निगडीत तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला अवश्य घ्यावा.
