सोन्याचा साठा वाढवण्याची तयारी
लंडन : जगभरातील मध्यवर्ती बँका पुढील दशकात आपल्या परकीय चलन साठ्यातील अमेरिकन डॉलरचा हिस्सा वाढविण्याऐवजी कमी करण्याच्या तयारीत असल्याचे एका ताज्या सर्वेक्षणातून समोर आले आहे. ( The world's central banks intend, for the first time, to reduce rather than increase the share of the US dollar.). वाढते राजकीय धोके आणि जागतिक आर्थिक व्यवस्थेचे बहुध्रुवीय स्वरूपाकडे होत असलेले संक्रमण यामुळे हा बदल घडत असल्याचे निरीक्षण नोंदविण्यात आले आहे.
जागतिक स्तरावरील ९० मध्यवर्ती बँका, सरकारी निवृत्तीवेतन निधी आणि सार्वभौम संपत्ती निधींचा या सर्वेक्षणात समावेश करण्यात आला होता. या संस्थांच्या व्यवस्थापनाखाली सुमारे १० ट्रिलियन डॉलर मूल्याची मालमत्ता आहे.
सर्वेक्षणानुसार, अनेक मध्यवर्ती बँका आपल्या राखीव साठ्यात सोन्याचा हिस्सा वाढविण्याच्या तयारीत आहेत. सुरक्षित गुंतवणूक आणि आर्थिक अस्थिरतेच्या काळात संरक्षणात्मक मालमत्ता म्हणून सोन्याकडे पाहिले जात असल्याने त्याची मागणी वाढत आहे.
याशिवाय ब्रिटिश पौंड, नॉर्वेजियन क्रोन आणि न्यूझीलंड डॉलर यांसारख्या इतर राखीव चलनांबाबतही मध्यवर्ती बँकांचा कल वाढताना दिसून येत आहे. त्यामुळे जागतिक चलन व्यवस्थेत अमेरिकन डॉलरचे वर्चस्व आगामी काळात काही प्रमाणात कमी होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
दरम्यान, सर्वेक्षणातील दोन तृतीयांशपेक्षा अधिक मध्यवर्ती बँकांनी आगामी वर्षांत आपल्या कामकाजात कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) तंत्रज्ञानाचा अधिक वापर करण्याची योजना असल्याचे सांगितले आहे. आर्थिक विश्लेषण, जोखीम व्यवस्थापन आणि धोरणात्मक निर्णय प्रक्रियेत एआयची भूमिका अधिक महत्त्वाची ठरणार असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
