पेडणे तालुक्यातील पार्से आणि तुये या दोन्ही शेजारील गावांच्या ग्रामदैवत असलेल्या श्री देवी भगवती भगिनींच्या पारंपरिक भेटीचा अत्यंत अनोखा आणि पवित्र सोहळा म्हणून ओळखला जाणारा ‘पावणेर उत्सव’ यंदा २५ आणि २६ ऑक्टोबर रोजी मोठ्या भक्तिभावाने व उत्साहात साजरा केला जाणार आहे. दर तीन वर्षांनी एकदा आयोजित केला जाणारा हा उत्सव धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक परंपरेच्या दृष्टीने गोव्यात विशेष महत्त्वाचा मानला जातो. या सोहळ्याच्या स्वागतासाठी दोन्ही गावांमधील ग्रामस्थांनी जोरदार तयारी सुरू केली असून, संपूर्ण परिसरात सध्या चैतन्यमय आणि भक्तीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
पार्से आणि तुये येथील श्री भगवती देवतांचे नाते भगिनींचे मानले जाते. या दोन भगिनी देवतांच्या पारंपरिक भेटीचा हा सोहळा म्हणजेच पावणेर उत्सव होय. पिढ्यानपिढ्या चालत आलेली ही समृद्ध परंपरा आजच्या काळातही दोन्ही गावांतील ग्रामस्थ तितक्याच श्रद्धेने आणि उत्साहात जपत आहेत. वार्षिक जत्रोत्सवानंतरचा एक अतिशय महत्त्वाचा आणि मानला जाणारा धार्मिक उत्सव म्हणून या पावणेर उत्सवाला विशेष स्थान प्राप्त झालेले आहे.
रविवार, २५ ऑक्टोबर रोजी मध्यरात्री पार्से येथील श्री देवी भगवतीचा पवित्र कळस आणि तरंगे तुये गावाच्या दिशेने प्रस्थान करणार आहेत. यंदाच्या सोहळ्यात न्हायगिणी आणि गावकरवाडा मार्गे तुये येथील श्री देवी भगवती मंदिर असा मिरवणुकीचा मार्ग निश्चित करण्यात आला आहे. या संपूर्ण मार्गावर ठिकठिकाणी परिसरातील सुवासिनी महिला देवीची ओटी भरून अत्यंत भक्तिभावाने या पवित्र कळस आणि तरंगांचे स्वागत करतात. ढोल-ताशांचा गजर, पारंपरिक वाद्यांचा नाद, देवीच्या जयघोषांचे निनाद आणि शेकडो भाविकांच्या उपस्थितीमुळे संपूर्ण मार्ग भक्तिमय होऊन जातो.
मध्यरात्री सुरू होणारा हा पारंपरिक प्रवास पहाटेपर्यंत चालणार असून त्यानंतर हे कळस आणि तरंगे तुये येथील श्री देवी भगवती मंदिरात सुरक्षितपणे दाखल होतील. तिथे पारंपरिक विधींनुसार त्यांचे स्वागत करून त्यांची विधिवत स्थापना केली जाईल. यानंतर उपस्थित भाविकांना देवीच्या कळस आणि तरंगांचे दर्शन घेऊन आशीर्वाद प्राप्त करण्याची सुवर्णसंधी मिळणार आहे. या मुख्य सोहळ्यानंतर विविध धार्मिक विधी, कौलप्रसाद, महानैवेद्य आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले आहे, ज्यामध्ये भाविक मोठ्या संख्येने सहभागी होतात.
उत्सवाच्या दुसऱ्या दिवशी म्हणजेच सोमवार, २६ ऑक्टोबर रोजी संध्याकाळच्या सुमारास देवीचा कळस आणि तरंगे पार्सेच्या दिशेने परतीच्या प्रवासाला निघतील. पारंपरिक मार्गाने पार्से येथील मूळ श्री भगवती मंदिरात त्यांचे आगमन झाल्यानंतर या दोन दिवसीय पवित्र आणि भव्य उत्सवाची सांगता होईल. या उत्सवाच्या निमित्ताने आगमन आणि प्रस्थानाचा संपूर्ण मार्ग आकर्षक विद्युत रोषणाई, झेंड्यांनी आणि रंगीबेरंगी पताकांनी नटविण्यात येत आहे. गावातील तरुण, महिला मंडळे आणि ग्रामस्थ एकत्र येऊन मार्गाची स्वच्छता, सजावट आणि सुरक्षेची संपूर्ण व्यवस्था करीत आहेत.
हा उत्सव केवळ धार्मिक श्रद्धेपुरता मर्यादित नसून पार्से आणि तुये गावांतील परस्पर स्नेह, आपुलकी, एकोपा आणि जुने सांस्कृतिक नातेसंबंध अधिक घट्ट करणारा एक महत्त्वपूर्ण सोहळा आहे. तुये येथील श्री देवी भगवती पंचायतन संस्थानचे अध्यक्ष चंद्रशेखर नाईक तुयेकर यांनी परिसरातील व राज्यभरातील सर्व भाविकांना या ऐतिहासिक उत्सवात मोठ्या संख्येने सहभागी होण्याचे आवाहन केले आहे. देवीच्या कळस आणि तरंगांचे दर्शन घेऊन सुख-समृद्धीचा आशीर्वाद प्राप्त करावा, तसेच हा संपूर्ण उत्सव शांततेत, शिस्तबद्ध आणि मंगलमय वातावरणात पार पाडण्यासाठी सर्वांनी प्रशासनाला व ग्रामस्थांना सहकार्य करावे, अशी विनंती त्यांनी केली आहे.