पणजी : नैऋत्य मान्सूनने यंदा गोव्यातून नेहमीच्या वेळेच्या तब्बल सहा दिवस आधीच माघार घेण्यास सुरुवात केली आहे. साधारणपणे १४ ऑक्टोबरच्या सुमारास मान्सून गोव्यातून निरोप घेतो; मात्र ८ ऑक्टोबर रोजीच हवामान विभागाने मान्सूनच्या माघारीला अधिकृत दुजोरा दिला आहे. मान्सूनची सक्रिय माघारीची रेषा सध्या पणजी, बेळगाव, हैदराबाद, विजापूर, बारगड, सुंदरगड, रांची आणि सुपौलवरून जात आहे. मात्र, संपूर्ण राज्यातून मान्सून पूर्णपणे बाहेर पडलेला नाही. ही अंशतः माघार असल्याचे हवामान खात्याने स्पष्ट केले आहे.
इतिहासातील एका अत्यंत कोरड्या मान्सून हंगामाचा निरोप
यंदाचा मान्सून हंगाम गोव्याच्या निसर्ग आणि हवामानाच्या इतिहासातील अत्यंत निराशाजनक आणि कोरड्या वर्षांपैकी एक ठरला आहे. दरवर्षी गोव्यात सरासरी ३,००७.८ मिमी पावसाची नोंद होते; परंतु या वर्षी केवळ २,०५५.४ मिमी पाऊस झाला आहे. यामुळे तब्बल ३१.७ टक्के म्हणजेच जवळपास ९५२ मिमी पावसाची तूट निर्माण झाली आहे. दीर्घकालीन आकडेवारीचा विचार करता, २०२६ मधील मान्सून हा गोव्याच्या इतिहासातील सर्वात कमी पाऊस पडलेल्या वर्षांपैकी एक म्हणून नोंदवला गेला आहे. या प्रचंड तुटीमुळे जलस्त्रोतांवर आणि आगामी काळातील पाणीपुरवठ्यावर याचा काय परिणाम होईल, याबद्दल पर्यावरण अभ्यासकांमध्ये चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
ऑक्टोबर हीटचा तडाखा बसणार!
मान्सूनचा जोर ओसरताच आणि ढगांचे आच्छादन हटताच सूर्याचा प्रखर ताप जाणवू लागला आहे. पणजीत बुधवारी कमाल तापमान ३५.६ अंश सेल्सिअस नोंदवले गेले, जे नेहमीच्या सरासरीपेक्षा तब्बल ४.६ अंश सेल्सिअसने जास्त आहे. आकाशातील निरभ्रता, पावसाचा पूर्ण अभाव आणि वाढता सूर्यप्रकाश यांमुळे तापमानात झपाट्याने वाढ होत आहे. हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, आगामी दिवसांत तापमान ३३ ते ३५ अंशांच्या आसपास राहील, तर किमान तापमान २५ ते २६ अंशांपर्यंत राहील. घाटाच्या काही मोजक्या भागांत अत्यंत हलक्या सरी वगळता संपूर्ण राज्यात हवामान प्रामुख्याने पूर्णपणे कोरडेच राहण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.
हवामान खात्याने १४ ऑक्टोबरपर्यंत गोव्यासाठी कोणताही इशारा किंवा अलर्ट जारी केलेला नाही. प्रखर सूर्यप्रकाश आणि वाढत्या उकाड्यामुळे वातावरणातील आर्द्रता आणि उष्णता नागरिकांची कोंडी करणार आहे. निसर्गातील या अकल्पित आणि जलद बदलांमुळे गोव्यातील पर्यावरणीय चक्रावर दीर्घकालीन परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. पावसाने घेतलेल्या मुदतपूर्व निरोपामुळे गोव्याला आता एका तापदायक आणि शुष्क हवामानाच्या टप्प्याला तोंड द्यावे लागणार आहे.