टोकियो : जापानच्या आइची-नागोया येथे सुरू असलेल्या एशियन गेम्स २०२६ मधील पुरुष क्रिकेट स्पर्धेत भारतीय संघाने आपल्या वर्चस्वाची मोहोर उमटवत सुवर्णपदकावर ताबा मिळवला आहे. अत्यंत चुरशीच्या ठरलेल्या अंतिम सामन्यात भारताने पारंपरिक प्रतिस्पर्धी पाकिस्तानचा १९ धावांनी पराभव करत सुवर्णपदकाला गवसणी घातली. या विजयासह भारताने एशियन गेम्समधील पुरुष क्रिकेटचे विजेतेपद पटकावण्याचा पराक्रम केला. यापूर्वी भारतीय महिला क्रिकेट संघानेही सुवर्णपदक जिंकले होते. त्यामुळे या स्पर्धेत दोन्ही विभागांत सुवर्णपदक जिंकून भारतीय क्रिकेटने आशियाई स्तरावर आपली सर्वोत्तम प्रदर्शन केले आहे. अंतिम सामन्यात पराभवानंतर पाकिस्तानला रौप्यपदकावर समाधान मानावे लागले, तर दुसऱ्या बाजूला कांस्यपदकाच्या लढतीत श्रीलंकेने बांगलादेशचा पराभव करून तिसरे स्थान पटकावले.
नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजी करण्याचा भारतीय कर्णधार श्रेयस अय्यरचा निर्णय सुरुवातीला काहीसा आव्हानात्मक ठरला. भारतीय डावाची सुरुवात अपेक्षित अशी वेगवान झाली नाही. सलामीवीर अभिषेक शर्मा आणि वैभव सूर्यवंशी यांनी डावाची सुरुवात केली. नवोदित फलंदाज वैभवने काही सुरेख फटके मारत मोठ्या खेळीचे संकेत दिले होते, परंतु ९ चेंडूंत १५ धावा करून तो बाद झाला. या छोट्या खेळीत त्याने दोन उत्तुंग षटकार ठोकले. त्यानंतर तिसऱ्या क्रमांकावर फलंदाजीला आलेला अनुभवी संजू सॅमसनही स्वस्तात माघारी परतला. त्याला चार चेंडूंत केवळ दोनच धावा करता आल्या. अवघ्या काही षटकांत दोन महत्त्वाचे फलंदाज बाद झाल्यामुळे भारतीय संघ सुरुवातीला काहीसा दबावाखाली आला होता.
अशा कठीण परिस्थितीत सलामीवीर अभिषेक शर्माने एका बाजूने आक्रमक पवित्रा कायम ठेवला. त्याला कर्णधार श्रेयस अय्यरची साथ मिळाली. श्रेयसने एका बाजूने सावध फलंदाजी करत डाव सावरण्याचा प्रयत्न केला, तर दुसऱ्या बाजूने अभिषेकने पाकिस्तानी गोलंदाजांवर प्रतिहल्ला सुरूच ठेवला. श्रेयस २५ चेंडूंत २१ धावा करून धावगती वाढवण्याच्या प्रयत्नात बाद झाला. मात्र, अभिषेक शर्माने आपले धडाकेबाज अर्धशतक पूर्ण केले. तो शतकाकडे वेगाने वाटचाल करत असताना २८ चेंडूंत ६१ धावांची महत्त्वपूर्ण खेळी करून बाद झाला. या आक्रमक खेळीत त्याने सात षटकार आणि तीन चौकारांची फटकेबाजी केली, ज्यामुळे भारताला भक्कम धावसंख्येचा पाया रचता आला.
अभिषेक बाद झाल्यानंतर भारतीय डावाचा वेग काही काळ मंदावला होता. परंतु, त्यानंतर फलंदाजीला आलेल्या तिलक वर्मा आणि शिवम दुबे यांनी अत्यंत समंजसपणे डाव पुढे नेला. सुरुवातीला खेळपट्टीचा अंदाज घेतल्यानंतर अंतिम षटकांमध्ये या दोघांनीही आक्रमक पवित्रा धारण केला. विशेषतः तिलक वर्माने मैदानाभोवती चौफेर फटकेबाजी करत केवळ २२ चेंडूंत नाबाद ५१ धावांची तडाखेबंद खेळी साकारली. या खेळीत त्याने चार षटकार आणि तीन चौकार मारले. त्याला शिवम दुबेने उत्तम साथ देत १५ चेंडूंत दोन चौकार व दोन षटकारांच्या मदतीने २७ धावा जोडल्या. या दोघांच्या वेगवान फलंदाजीच्या बळावर भारताने निर्धारित २० षटकांत २११ धावांचा डोंगर उभारला.
२१२ धावांच्या विशाल आव्हानाचा पाठलाग करताना पाकिस्तानी संघाची सुरुवात निराशाजनक झाली. कर्णधार साहिबजादा फरहान ११ चेंडूंत १० धावा करून बाद झाला. पाठोपाठ आलेला उस्मान खानही केवळ तीन धावा जोडू शकला. माझ सदाकतने १८ चेंडूंत २३ धावा करत डाव सावरण्याचा प्रयत्न केला, परंतु तोदेखील मोठी खेळी उभारण्यात अपयशी ठरला. सुरुवातीचे तीन फलंदाज स्वस्तात बाद झाल्याने पाकिस्तानी संघ पूर्णपणे अडचणीत आला.
त्यानंतर हसन नवाज आणि सैम अयुब यांनी भागीदारी करत पाकिस्तानचा डाव सावरला खरा, मात्र भारतीय गोलंदाजांच्या अचूक टप्प्यावरील माऱ्यामुळे त्यांना आवश्यक असलेल्या वेगाने धावा करता आल्या नाहीत. त्यामुळे आवश्यक धावगतीचे प्रमाण सतत वाढत गेले आणि सामना पाकिस्तानच्या हातातून निसटत गेला. भारतीय गोलंदाजांनी प्रतिस्पर्धी फलंदाजांना मोकळेपणाने फटकेबाजी करू दिली नाही.भारताकडून फिरकीपटू अक्षर पटेलने चार षटकांत २९ धावा देत दोन बळी घेतले. वॉशिंग्टन सुंदरनेही त्याला सुरेख साथ देत चार षटकांत २९ धावांच्या बदल्यात दोन फलंदाजांना तंबूत पाठवले. मध्यमगती गोलंदाज शिवम दुबेने तीन षटकांत ३३ धावा देत दोन महत्त्वाचे गडी बाद केले. जसप्रीत बुमराहला जरी विकेट मिळाली नाही, तरी त्याने चार षटकांत ३३ धावा देत पाकिस्तानी फलंदाजांवर दबाव कायम ठेवला.
अखेर पाकिस्तानी संघाला २० षटकांत ८ गडी गमावून १९२ धावांपर्यंतच मजल मारता आली. भारताने हा अंतिम सामना १९ धावांनी जिंकत एशियन गेम्स २०२६ मधील पुरुष क्रिकेटचे सुवर्णपदक आपल्या नावे केले. संपूर्ण स्पर्धेत भारतीय फलंदाज आणि गोलंदाजांनी दाखवलेले सातत्य आणि सांघिक कामगिरी या सुवर्णयशाची प्रमुख वैशिष्ट्ये ठरली.