इराकमधील अमेरिकेची दोन दशकांहून अधिक काळ चाललेली लष्करी उपस्थिती अखेर संपुष्टात आली आहे. अमेरिकन लष्कराने ३० सप्टेंबर रोजी इराकमधील एरबिल एअर बेसमधून उर्वरित सैन्य व लष्करी साहित्य हटविल्याची घोषणा केली. यामुळे २००३ मध्ये सुरू झालेल्या अमेरिकेच्या इराकमधील लष्करी हस्तक्षेपाचा एक महत्त्वाचा अध्याय संपला आहे.
अमेरिकेने २००३ मध्ये तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष सद्दाम हुसेन यांच्या राजवटीचा पाडाव करण्यासाठी इराकवर आक्रमण केले. त्यानंतर अमेरिकन सैन्याची देशात दीर्घकाळ उपस्थिती राहिली. २०११ च्या अखेरीस अमेरिकन सैन्याने इराकमधून माघार घेतली होती. मात्र, इस्लामिक स्टेट अर्थात आयएसआयएसचा प्रभाव वाढल्यानंतर २०१४ मध्ये अमेरिकेसह आंतरराष्ट्रीय आघाडीचे सैन्य पुन्हा इराकमध्ये दाखल झाले.
२०१४ पासून अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील आघाडीने इराकी सुरक्षा दलांना आयएसविरोधातील लढ्यात प्रशिक्षण, गुप्तचर माहिती आणि लष्करी मदत दिली. आयएसचा इराकमधील संघटित लष्करी धोका मोठ्या प्रमाणात पराभूत झाल्यानंतर अमेरिकेच्या लष्करी मोहिमेचे स्वरूप हळूहळू बदलण्यात आले.
अमेरिका आणि इराकने २०२४ मध्ये अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील आंतरराष्ट्रीय आघाडीची इराकमधील लष्करी मोहीम टप्प्याटप्प्याने संपविण्याचे मान्य केले होते. त्यानुसार २०२५ मध्ये इराकच्या बहुतांश भागातून अमेरिकन सैन्य माघारी गेले, तर उत्तर इराकमधील कुर्दिस्तान भागात मर्यादित उपस्थिती कायम ठेवण्यात आली होती. सप्टेंबर २०२६ अखेर ही उपस्थितीही संपविण्यात आली. २००३ पासूनच्या या दीर्घ संघर्षात सुमारे ४,५०० अमेरिकन सैनिकांचा मृत्यू झाला. इराकमधील अमेरिकेच्या लष्करी उपस्थितीचा हा सर्वांत मोठा मानवी आणि राजकीय खर्च मानला जातो.
अमेरिकन सैन्याच्या माघारीकडे इराण आणि त्याच्या समर्थक गटांकडून वेगळ्या दृष्टीने पाहिले जात आहे. इराकमध्ये इराणशी संबंधित शिया सशस्त्र गटांचा राजकीय आणि सुरक्षा क्षेत्रातील प्रभाव आधीपासूनच मोठा आहे. अमेरिकन सैन्याच्या माघारीमुळे हा प्रभाव आणखी वाढण्याची शक्यता काही इराकी सुरक्षा विश्लेषकांनी व्यक्त केली आहे.
इराकी सुरक्षा विश्लेषक जासिम अल-बहादली यांच्या मते, अमेरिकेची उपस्थिती ही इराणच्या प्रभावाला काही प्रमाणात तोलून धरणारी होती. तिच्या समाप्तीमुळे इराणसमर्थक सशस्त्र गटांना अधिक राजकीय आणि सुरक्षा प्रभाव मिळण्याची शक्यता आहे. हा त्यांचा विश्लेषणात्मक अंदाज आहे.
अमेरिकेच्या माघारीनंतर निर्माण होणाऱ्या संभाव्य सुरक्षा पोकळीबाबतही चिंता व्यक्त होत आहे. विशेषतः आयएसच्या स्लीपर सेल्सना पुन्हा सक्रिय होण्याची संधी मिळू शकते, अशी भीती काही सुरक्षा तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. अमेरिकन सैन्याच्या गुप्तचर, हवाई संरक्षण आणि लष्करी मदतीच्या अनुपस्थितीत इराकी सुरक्षा दलांसमोर नव्या आव्हानांची शक्यता आहे.