वॉशिंग्टन : मध्यपूर्वेतील (Middle East ) तणावाच्या पार्श्वभूमीवर डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांच्या प्रशासनाने अमेरिका “इराणसोबत युद्धात नाही” असा ठाम दावा केला आहे. मात्र, लष्करी कारवाईसाठी काँग्रेसची परवानगी आवश्यक असलेली ६० दिवसांची कायदेशीर मुदत संपण्यास काही तास शिल्लक असताना हा वाद अधिकच तीव्र झाला आहे.
अमेरिकेचे संरक्षणमंत्री पीट हेगसेठ यांनी सांगितले की, इराणसोबत सध्या लागू असलेला युद्धविराम (ceasefire) हा ६० दिवसांच्या मुदतीत “थांबवतो” असे प्रशासनाचे मत आहे. त्यामुळे काँग्रेसकडून तातडीने परवानगी घेण्याची गरज नसल्याचे संकेत त्यांनी दिले.
दरम्यान, यूएस हाऊसचे स्पीकर माइक जॉन्सन यांनीही स्पष्ट केले की, “आपण सध्या युद्धात नाही. कोणतीही सक्रिय बॉम्बहल्ल्याची किंवा गोळीबाराची कारवाई सुरू नाही. सध्या शांतता प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.”
१ मे ची निर्णायक मुदत
२८ फेब्रुवारीपासून सुरू झालेल्या संघर्षानंतर २ मार्च रोजी ट्रम्प प्रशासनाने काँग्रेसला माहिती दिली होती. त्यामुळे १ मे हा ६० दिवसांचा टप्पा ठरतो. अमेरिकेच्या ‘वॉर पावरस एक्ट’ (War Powers Act) नुसार, या मुदतीनंतर राष्ट्राध्यक्षांना युद्ध सुरू ठेवण्यासाठी काँग्रेसची मंजुरी घेणे बंधनकारक असते. मात्र, अद्याप अशी मंजुरी मिळालेली नसल्याने व्हाईट हाऊस आणि काँग्रेस यांच्यात घटनात्मक संघर्ष निर्माण होण्याची शक्यता आहे.
डेमोक्रॅट्सचा विरोध
डेमोक्रॅट पक्षातील सिनेटर टिम केन यांनी प्रशासनाच्या भूमीकेला विरोध करत म्हटले की, “कायद्यानुसार ही मुदत थांबत नाही.” त्याचबरोबर सिनेटर अॅडम शिफ यांनीही युद्ध थांबवण्याची मागणी करत सरकारवर टीका केली.
डेमोक्रॅट्सच्या मते, प्रशासन आधीच कायदेशीर अडचणीत आहे आणि मुदत संपल्यानंतर ते उघडपणे कायद्याचे उल्लंघन ठरेल.
पुढे काय?
सिनेटमध्ये युद्धाविरोधातील ठराव वारंवार फेटाळले जात असले तरी डेमोक्रॅट्स प्रयत्न सुरू ठेवण्याच्या तयारीत आहेत. मात्र, रिपब्लिकन बहुमत असलेल्या हाऊसकडून मंजुरी मिळणे आणि राष्ट्राध्यक्षांकडून व्हेटो टाळणे हे मोठे आव्हान राहणार आहे.
एकूणच, इराण-यूएस तणावात युद्धविराम असला तरी राजकीय आणि कायदेशीर संघर्ष अधिक तीव्र होण्याची चिन्हे दिसत आहेत.
